Dit zou de VS van ons vinden

Hoe heeft de Amerikaanse ambassade dit weekend verslag gedaan van de ontwikkelingen in ons land? NRC-redacteur Frank Vermeulen reconstrueerde de Kunduz-cable. Deze pastiche is mede gebaseerd op de in het stuk genoemde ambtsberichten.

Sunday, 30 February 2011, 10:53

C O N F I D E N T I A L SECTION 01 OF 02 THE HAGUE 000108

SENSITIVE

NOFORN

SIPDIS

EO 12958 DECL: 02/18/2020

TAGS PREL, NATO, AF, NL

SUBJECT: NETHERLANDS: PARLIAMENT AGREES ON ‘POLICETRAINING MISSION’ IN KUNDUZ

REF: A. THE HAGUE 097 B. THE HAGUE 15 C. 09 THE HAGUE 758 D. 09 THE HAGUE 663 E. 09 THE HAGUE 271

Classified By: Deputy Chief of Mission for reasons 1.4 ( b) and (d)

¶1.(C/NF)SAMENVATTING: Na dagenlange deliberaties lukte het PM Rutte op vrijdag 28 januari rond 02.29 a.m. om een meerderheid van het parlement te laten instemmen met het sturen van een politietrainingsmissie van in totaal 545 personen naar de Afghaanse provincie Kunduz. Dat is goed nieuws voor de voor onze Operation Enduring Freedom (OEF): de Nederlanders zijn weer aan boord in onze coalitie waar zij nuttig zijn als overbrengers van onze wensen aan grotere landen. Het was een nipte overwinning voor het Nederlandse kabinet die zonder de actieve bijdrage van de nieuwe GroenLinks fractievoorzitter, Jolande Sap, niet mogelijk was geweest. Voor een oppositiepoliticus van een partij met pacifistische wortels heeft zij opmerkelijk doortastend opgetreden. Sap heeft achter de schermen een deal gesloten met PM Rutte. Zij heeft condities gesteld over de duur van de opleiding, die moest langer. Ook moesten de rekruten niet alleen leren schieten. Maar ook les krijgen in schrijven en lezen, man-vrouw verhoudingen en mensenrechten. FM Rosenthal zegde alles toe. Politiemensen mogen niet meedoen aan militaire operaties? PM Rutte stond persoonlijk garant. Zelfs als Sap gevraagd had om de agenten te voorzien van rode puntmutsen had ze haar zin gekregen.

¶ 2. KORTE GESCHIEDENIS: De missie komt niet helemaal uit de lucht vallen. Zoals wij op 21 december 2009 al meldden vertelde VVD partijleider Mark Rutte de Ambassadeur op 14 december van dat jaar dat zijn partij langer blijven in Uruzgan zou steunen. Hij speculeerde dat als de kwestie tot een kabinetscrisis zou leiden er uiteindelijk een regering zou komen van VVD, CDA, D’66 en ChristenUnie. Met als resultaat een meer serieuze steun voor NAVO-operaties. In een vergadering met de POL/ECON ambassaderaad, zei Mariko Peters van GroenLinks toen al dat haar partij voorstander was van voortgezette Nederlandse betrokkenheid in Afghanistan als deze zich toespitste op gemeentepolitie. Los hiervan deden ook Nederlandse topambtenaren nuttig voorwerk. Zoals ik in mijn ambtsbericht van 24 februari van vorig jaar meldde, vertelde Karel van Oosterom,

Raadsadviseur van de Minister President (toen nog PM Balkenende)aan de Deputy Chief of Mission (DCM) op 20 februari dat topambtenaren ‘discrete contacten’ zouden leggen met de Amerikaanse regering en met de NAVO inzake begaanbare paden die de sterke betrokkenheid van Nederland bij ISAF/Afghanistan zouden demonstreren.

¶3. DEBAT LEGT ZWAKTE NIEUWE POLITIEKE VERHOUDINGEN BLOOT AAN VOORAVOND VAN PROVINCIALE VERKIEZINGEN: De uitslag de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar viel zo uit de Rutte’s droomcoalitie van 2009 niet uitkwam. De Freedom Party (PVV)van Geert Wilders, die Charge d'Affaires Michael F. Gallagher in zijn cable van 9 juli 2009 al omschreef als een nationalistische anti-islam stokebrand met een gouden vetkuif, kwam bijna als grootste partij uit de verkiezingen. Wilders is, zoals Gallager toen schreef, geen vriend van de VS. Dat is ook de reden waarom wij ervoor gezorgd hebben dat hij niet in het kabinet kwam. Het gevolg is dat Nederland nu een minderheidsregering heeft die soms afhankelijk is van de steun van de oppositie. Deze keer viel dat in ons voordeel uit maar de constructie is instabiel. De komende tussentijdse verkiezingen voor de Provinciale Staten, die de Senaat kiezen, zijn daarom ineens van groot belang. Als de partij van Geert Wilders wint kan hij de coalitie van VVD en CDA in de Senaat aan een meerderheid helpen. Dat maakt de regering op het eerste gezicht stabieler. Want wetten aangenomen door de Tweede Kamer kunnen dan makkelijk de Senaat passeren. Maar het is een belangrijk nadeel dat Wilders zo nog meer macht krijgt. De andere optie, dat de regerende coalitie geen meerderheid krijgt in de Senaat, is voor onze belangen beter. Daarom steunen wij de nieuwe partij voor senioren, 50Plus, van Jan Nagel. In een land waar een speciaal televisiekanaal voor ouderen, omroep Max, een doorslaand succes is, kan deze partij een belangrijke concurrent zijn voor de PVV, waar veel ontevreden ouderen op hebben gestemd bij gebrek aan beter.

¶ 4. COMMENTAAR: Nederlanders houden niet van oorlog voeren. Zij spreken liever van “vredesmissies” en “opbouwmissies”. De nieuwe missie heet daarom ook een “politietrainingsmissie”. De Nederlanders geloven graag dat hun F16’s in Mazar-e-Sharif alleen bermbommen gaan opsporen. En dat de mannen die zij leren schieten in Kunduz parkeerbonnen gaan uitschrijven. Ze houden zich vast aan mooie gedachte van de Family Response Units die gaan werken aan de bewustwording van vrouwenrechten in het ‘justitiële systeem’ van Kunduz. Het is belangrijk dat we deze illusies niet verstoren. Tegelijk moeten we het hele politieke spectrum blijven bewerken om de betekenisvolle Nederlandse betrokkenheid in Afghanistan te laten voortgaan. EINDE COMMENTAAR