De crossfiets kan de schuur in

Marianne Vos was fitter, beter en won het WK met een riante voorsprong van 17 seconden op de nummer twee.

Eind maart rijdt ze weer een WK: op de baan.

Rotterdam. - Alle 45 andere deelneemsters, duizenden toeschouwers langs het parcours in het Duitse Sankt-Wendel en de televisiecamera’s letten gisterochtend bij de start van het WK veldrijden op één vrouw. Marianne Vos, drievoudig wereldkampioen in het veld, waarvan de laatste twee jaar op rij. Een uur later keek iedereen opnieuw naar haar. Voor de vierde keer in de regenboogtrui op de hoogste trede van het podium, geflankeerd door de Amerikaanse Katharine Compton (zilver) en de Tsjechische Katerina Nash (brons). Weer wereldkampioen, in de stijl van de grootsten. „Een WK winnen blijft fantastisch”, jubelde Vos na afloop voor de camera van de NOS.

Zes jaar geleden, bij het vorige WK in Sankt-Wendel, debuteerde ze als zeventienjarige junior bijna stiekem met de negende plaats. Er volgden wereldtitels op de weg en op de baan, en olympisch goud op de puntenkoers. Tussendoor maakte het multitalent Vos zo veel reclame voor het veldrijden bij de vrouwen, dat het WK gisteren rechtstreeks op televisie was in de Lage Landen. In 2000 voor het eerst op de kalender, ver in de schaduw van de mannen die al sinds 1950 een WK rijden. Vier keer gewonnen door de Duitse Hanka Kupfernagel, die gisteren als recordwinnares werd geëvenaard door Vos. „Vier keer heeft iemand al eens eerder gedaan”, gaf de Brabantse met een brede lach haar ambities voor de toekomst prijs. Haar sport is nog jaren verzekerd van een boegbeeld.

Op de weg blijkt na haar wereldtitel in Salzburg in 2006 hoe moeilijk het is om als favoriet te winnen: vier keer op rij zilver. In het veld kan Vos wel het cruciale verschil maken. In Sankt-Wendel wist ze precies wat haar te doen stond, toen ze twintig minuutjes voor de start de camper met haar familie en poes uitstapte. Bij vijf graden onder nul was het 2.800 meter lange parcours keihard en daardoor razendsnel. De bevroren bandensporen van de beloften (onder 23 jaar) – waar de Nederlanders Lars van der Haar en Mike Teunissen zaterdag goud en zilver wonnen – vormden het grootste risico. Vanaf de start op de atletiekbaan zat Vos attent bij de eersten, om valpartijen van anderen voor te zijn.

Tot ze zelf onderuit glibberde op de korte, steile helling halverwege. Kupfernagel pakte vijf seconden maar werd teruggehaald. In de derde ronde profiteerde Compton van een glijpartij van de concurrentie en reed weg. „Ik kwam een paar keer op een gaatje te zitten maar kon eenvoudig aansluiten”, zei Vos. „Dat gaf moed.” Want anderen konden na een val op het cruciale klimmetje, dat schuin moest worden opgereden, van pure vermoeidheid niet meer terugkeren. Sanne van Paassen, die de eerste rondjes nuttig werk deed voor Vos, haakte af in ronde vier en werd uiteindelijk zesde. Kupfernagel zag een ronde later de drie sterksten wegrijden: Vos, Compton en Nash.

In de slotronde forceerde Vos uitgerekend op het gevaarlijke bergje de beslissing. Fitter dan de andere twee, van wie Nash viel en Compton met een handje naar de grond moest. Op een lang stuk vals plat toonde ze haar enorme motor als wegrenster. „Volle bak door naar de finish”, beschreef ze zelf. „Ik hoorde aan het publiek dat ik uitliep. Fantastisch om alleen aan te komen.” Ruim vóór de eindstreep kon ze haar vuist ballen naar vader Henk langs de kant, met een riante voorsprong van 17 seconden op Compton. „Ik denk dat ik ook de sprint had kunnen winnen maar dit is een mooiere manier.”

Nederland had met de wereldtitels van Vos en Van der Haar meer succes dan grootmacht België, dat het in Sankt-Wendel zonder goud moest doen. Bij de mannen, waar de Tsjech Zdenek Stybar won, speelden de slechts drie Nederlandse deelnemers zoals verwacht geen rol van betekenis. Gerben de Knegt werd elfde. Maar de successen bij de jeugd, de ambitie van het Rabo Offroad Team en de fanatieke trainingen met oud-kampioen Richard Groenendaal in het Brabantse Alphen geven hoop voor de toekomst bij de profs. En welke sport heeft een superkampioene als Vos?

Zelf is ze alweer bezig met haar volgende doel. De crossfiets gaat voor dit jaar de schuur in, over drie weken wacht in Manchester een wereldbekerwedstrijd op de baan, in de aanloop naar het WK in Apeldoorn van eind maart. Vermoeiend? „Bezig met het zwaarste onderdeel van het leven als topsporter: slapen en rusten”, twitterde Vos een paar dagen voor haar wereldtitel. Zes volle jaren wereldtop, maar nog lang niet moe.