Acht nieuwslezersdassen, zelf betaald

The Daily Show van Jan Jaap van der Wal, die vanavond begint, is een stap voorwaarts voor Comedy Central: een kleine tv-zender die populair is bij smaakmakende jongeren.

. Wordt Jan Jaap van der Wal nu ook gesponsord door Armani? Vanavond begint de cabaretier zijn nieuwe satirische programma The Daily Show. In het Amerikaanse voorbeeld draagt presentator Jon Stewart altijd strakke donkere pakken van de Italiaanse sponsor. Van der Wal: „Ik heb net acht patente nieuwslezersdassen gekocht, maar die moest ik zelf betalen. Ik ga zeker in pak, want het moet er uitzien als een serieus actualiteitenprogramma.”

Maurice Hols, directeur van de tv-zender Comedy Central: „Het staat hem goed, ik kan niet anders zeggen.”

Van der Wal gebruikt een variant op het Amerikaanse decor, maar, zegt hij: „We zijn allemaal fan, maar we gaan het heel anders aanpakken. Ik wil vooral niet Jon Stewart nadoen. Ik moet mijn eigen toon vinden. De opzet is wel hetzelfde: ik begin met een monoloog, gelardeerd met tv-fragmenten. Dan komen de ‘correspondenten’, die in crosstalk hun eigen commentaar geven en ook op reportage gaan. Daarna volgt een gesprek met een studiogast.” Als ‘correspondenten’ heeft Van der Wal collega-komieken gevraagd: Daniël Arends, Bas Hoeflaak van het duo Droog Brood, en Sander van Opzeeland.

Jon Stewarts Daily Show werd in de Verenigde Staten zo belangrijk dat zelfs president Obama erin optrad. Krijgt Van der Wal ook zulk hoog bezoek? „We zijn nu nog klein, op een kleine zender, dus ze staan nog niet in de rij. Overigens heeft de Amerikaanse Daily Show slechts anderhalf miljoen kijkers, dat is niet veel in de Amerikaanse context, maar de impact is inderdaad ontzettend groot. Ik wil natuurlijk graag premier Rutte hebben. En PVV-kamerlid Brinkman en WNL-presentator Joost Eerdmans staan ook hoog op de verlanglijst.”

Wat zijn de verschillen met de Amerikaanse editie? Van der Wal: „De nieuwszenders in Amerika zijn veel extremer gepolariseerd dan de onze, zeker het onverbloemd rechtse Fox News, dus die vormen dankbaar materiaal voor satire. Amerikanen hebben de neiging om nieuws op te blazen, dan is het makkelijker om er een geestige relativering bij te leveren. Verder gaan wij commentaar op kranten geven. In de Amerikaanse versie zitten nauwelijks kranten.”

Maurice Hols (1975), directeur van Comedy Central Noord-Europa, heeft de show nu voor drie weken dagelijks geprogrammeerd. Als het een succes is, wil hij graag doorgaan. Bij welk kijkcijfer heet de Daily Show een succes? „Een exacte kijkcijferdoelstelling is lastig te bepalen omdat een groeiende trend ook een belangrijke graadmeter is. We zijn vooral benieuwd of wij in staat zijn om een relevant programma te maken.”

Opmerkelijk is dat Van der Wal zijn nieuwe show niet maakt bij een van de grote omroepen, maar bij Comedy Central, de kleine themazender „achterop de afstandsbediening” die Amerikaanse comedy’s en talkshows uitzendt, met Nederlandse ondertiteling. De Nederlandse Comedy Central zendt nu nog aangekochte Amerikaanse producten uit. Is de komst van Jan Jaap van der Wals Daily Show een eerste stap op weg naar meer eigen Nederlandse programma’s? Hols: „We doen wel eens kleine Nederlandse stand-up shows, en ontwikkelen eens wat eigen dingen, maar als dit slaagt, willen we zeker meer. Ik denk dat eigen producten belangrijk zijn voor het uitbreiden van de zender. We hebben uiteraard al een grote Nederlandse hit gehad met New Kids.”

Is de Nederlandse tak een ondertitelde kopie van de grote broer uit de Verenigde Staten? Hols: „Zeker niet. De Amerikaanse Comedy Central is een compleet andere zender. Wij zenden alleen hun drie hits uit: South Park, The Daily Show with Jon Stewart, The Colbert Report. Maar de rest van de programma’s koop ik zelf aan, van andere zenders als HBO en 20th Century Fox.” In Amerika zijn dat de concurrenten van Comedy Central.

Hols mikt niet op het grote publiek, maar op een jonge, specifieke doelgroep. „Onze marktaandelen in de leeftijdsklasse 13 tot 34 jaar liggen rond de 3 procent. We mikken op jongeren en jong volwassenen uit de Randstad, middel- tot hoogopgeleid. Over adverteerders hebben we zeker niet te klagen.” Want hoewel het marktaandeel misschien niet indrukwekkend lijkt, Comedy Central mikt wel precies op de smaakmakers: mensen die nieuwe producten hip kunnen maken.

Hols: „Naast breder bekende sitcoms brengt Comedy Central ook comedy van een bepaald slag: progressieve, innovatieve humor met meerdere lagen, of bijvoorbeeld sitcoms zonder lachband. De Amerikaanse versie van The Office, Family Guy, tekenfilms voor volwassenen: dat zijn per definitie geen programma’s voor het grote publiek.”

Onder de smaakmakende jongeren blijkt Amerikaanse comedy opvallend populair, veel populairder dan zo’n tien, vijftien jaar geleden. Hols: „Amerikaanse stand up comedy was weinig te zien op tv, maar door de opkomst van internet is het genre online volop verkrijgbaar.” Dankzij internet kunnen Nederlanders ook sneller nieuwe namen ontdekken. Vroeger werden Amerikaanse komieken hier pas populair als ze in een grote tv-show of een lachfilm zaten. Nu kun je nieuw talent meteen op YouTube zien.

Die populariteit heeft ook te maken met de opkomst van de Nederlandse stand-up comedians die als grote voorbeelden niet meer de Nederlandse cabaretgoden noemen, maar Amerikaanse komieken. Jan Jaap van der Wal: „Mijn helden waren Freek de Jonge, Youp van ’t Hek en Hans Teeuwen, maar de comedians die na mij kwamen, kijken alleen naar Amerika.”

The Daily Show NL

Vanaf vandaag elke ma t/m vrij, Comedy Central, 22.30u. Herh. 00.50u en 18.45u.