Verborgen kosten van onrust in Egypte

Het moedige streven naar democratie van de Egyptische bevolking gaat met verborgen kosten gepaard. De ongekende protesten, waarin werd opgeroepen tot het einde van het dertigjarige bewind van president Mubarak, hebben internationale beleggers afgeschrikt. Het is onwaarschijnlijk dat politieke veranderingen zullen leiden tot een ernstige financiële crisis. Toch zal de nieuwe (of oude) leider van Egypte voor de uitdaging komen te staan de overheidsfinanciën van het land te saneren en het beleggersvriendelijke klimaat te herstellen.

De koersen op de Egyptische aandelenbeurs zijn in twee weken tijd met 21 procent gekelderd, doordat de ontevredenheid over de hoge werkloosheid en het gebrek aan democratie zich vanuit Tunesië over de armere delen van de Maghreb en de Golfregio heeft verspreid. Egypte kan het zich niet veroorloven de zorgen van beleggers te negeren. Buitenlanders hebben ongeveer 7 procent van de staatsobligaties van het land in handen, en het toerisme neemt vijf procent van het bruto binnenlands product (bbp) voor zijn rekening.

Het hoge liquiditeitsniveau van de banken en de relatief lage buitenlandse schuld van ongeveer 16 procent van het bruto binnenlands product betekenen dat Egypte in staat moet zijn een vertrouwenscrisis te doorstaan – zolang die maar van tijdelijke aard is. De officiële reserves – vóór de crisis door zakenbank Barclays Capital op 35 miljard dollar in 2011 geschat – zullen het land helpen de huidige valutazorgen het hoofd te bieden. Bovendien wordt het tekort op de betalingsbalans gedekt door een instroom van directe buitenlandse investeringen, in vooral de olie- en gassector.

Toch zal de huidige onrust de financiële buffers van het land verder uithollen, die toch al zijn getroffen door de inzinking van de wereldhandel. Het regime van Mubarak heeft een goede staat van dienst als het gaat om economische hervormingen, maar zelfs al vóór de onrust was de hoop op een vermindering van de staatsschuld tot minder dan de huidige 60 procent van het bbp aan het vervliegen.

De potentiële oppositieleidershebben geen staat van dienst als het gaat om het economisch beleid. Maar impopulaire hervormingen als de sanering van de brandstofsubsidies en de introductie van méér belastingen, zoals een BTW, zijn van essentieel belang om de economische groei van het land op te krikken naar een niveau dat tot duurzame werkgelegenheid zou leiden. In de huidige omstandigheden zal het voor een hopelijk democratische regering echter moeilijk zijn gewone Egyptenaren ervan te overtuigen dat fiscale behoedzaamheid nu kan leiden tot een hogere welvaart in de toekomst.

Una Galani

Vertaling Menno Grootveld