Rodins 'Denker' is weer terug in Laren

Twee jaar hebben restauratoren gewerkt aan het het herstel van Rodins beschadigde Denker uit het Singer Museum. Sinds gisteren is hij weer in het museum in Laren te zien.

De eerste ruimte ziet eruit als een crime scene. Middenin de museumzaal staat een witte tent, afgezet met rood-wit politielint. In de tent bevindt zich een levensgrote foto van het slachtoffer: de sculptuur De Denker van de Franse beeldhouwer Auguste Rodin (1840-1917). Zijn hoofd is op twee plaatsen doorkliefd, op een manier die doet denken aan de mishandelde Hutu-man op de foto waarmee James Nachtwey in 1994 de World Press Photo won.

Zo, met diepe sneden van neus tot oor en van oor tot wenkbrauw, troffen politieagenten De Denker op 19 januari 2007 aan, begraven in een tuin in Muiderberg. Het beeld miste bovendien de linkerkuit en had diepe kloven in de rechterarm. Twee dagen eerder was de Rodin met nog zeven andere bronzen sculpturen uit de tuin van het Singer Museum in Laren geroofd. De dieven hadden geprobeerd de beelden met een slijptol in stukken te snijden – het ging hun om de bronswaarde. Op journaalbeelden van net na de aanslag, te zien op de tentoonstelling, vraagt de museumdirecteur zich nog ernstig af of De Denker wel hersteld kán worden. En in de maanden die volgen gaan ook stemmen op om het beeld maar zo te laten, als statement tegen geweld. Maar toen werd, in het depot van Musée Rodin, het originele gipsen beeld gevonden dat in 1937 gebruikt was voor het afgietsel van het Singer Museum. Zo konden de ontbrekende delen van De Denker opnieuw worden afgegoten.

Op foto’s is het hele restauratieproces inzichtelijk gemaakt. Het heeft wel wat weg van een geamputeerde die een prothese aangemeten krijgt. Met klemmen is het schedeldak weer rechtgezet. Zaagsneden zijn opgevuld met epoxyhars. En met acrylverf heeft het beeld zijn oorspronkelijke groen-bruine kleur weer teruggekregen. Operatie geslaagd: ook met je neus vlakbij De Denker zijn geen littekens meer te onderscheiden.

Toch blijft de vraag knagen: had dit beeld wel gerestaureerd moeten worden? Want als de tentoonstelling één ding duidelijk maakt, is het wel dat De Denker allesbehalve een uniek kunstwerk is. Een stamboom op een van de museummuren vermeldt maar liefst vijftig exemplaren, waarvan de meeste ná Rodins dood zijn afgegoten. Het topstuk van het Singer Museum is zo’n late versie. Het mag er dan uiterlijk weer helemaal puntgaaf uitzien, het blijft toch een reconstructie – een reconstructie van een afgietsel van een beeld dat ooit, in 1881, door Rodin bedacht werd.

Rodin: De Denker denkt weer. T/m 22 mei Singer Museum, Laren. Inl: www.singerlaren.nl; 8 febr restauratiedocumentaire Avro’s Close Up.