Twijfel in Kunduz, Den Haag tevreden

Na concessies van het kabinet stemde een krappe Kamermeerderheid in met de politiemissie in Kunduz. Maar er is twijfel of wat Den Haag wil, in Afghanistan ook mogelijk is.

Na langdurige debatten sleepte premier Rutte dan toch steun voor zijn politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz binnen. Dat lukte alleen maar na ingrijpende aanpassingen. Maar hoe pakken de aanpassingen die in Den Haag cruciaal waren uit in Afghanistan zelf?

Betrokkenen in Kunduz ontvingen het nieuws vanmorgen met gemengde gevoelens. Goed dat de Nederlandse trainers komen, maar politieagenten moeten wel kunnen vechten, zeggen ze daar. De realiteit in Kunduz gehoorzaamt aan een andere logica dan de politieke dynamiek in Den Haag.

De gouverneur van Kunduz reageert vanmorgen niet persoonlijk aan de telefoon. Hij is druk met het vieren van een heugelijke gebeurtenis: een stuk of tien opstandelingen willen zich aansluiten bij de politie. Zijn woordvoerder Machmadullah Saidi komt wel aan de telefoon. Hij heet de Nederlanders welkom, namens de gouverneur, zegt hij. De restricties die de Nederlanders meekrijgen hoort Saidi aan. Hij zegt dat ze er wel mee kunnen leven. Maar als hij hoort dat de beperkingen betekenen dat de Nederlanders niet willen dat de politie bij gevechten betrokken raakt, maakt hij een kanttekening. „Het is hier nog niet veilig. Politie moet klaar zijn voor gevechten.”

Ook de voormalig parlementariër uit Kunduz, Moeen Marastial heeft twijfels. „Je moet afwachten wat de toezeggingen zullen zijn vanuit Kunduz, maar vergeet niet dat de politie regelmatig wordt ingezet voor gevechten.”

Over de plannen om de huidige politiecommandant, de Tadzjiek Saydkhili, in de gaten te houden durven beiden niets te zeggen. Te gevaarlijk. Saydkhili is machtig in het gebied, heeft directe banden met de vicepresident en staat bekend als een vechtersbaas. Bovendien denkt hij vooral aan zijn eigen bevolkingsgroep. Of Nederland een uitgebalanceerde groep agenten kan opleiden door grip te houden op de selectie van de rekruten, moet nog blijken. Nu gaat het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken daarover. Maar de woordvoerder wil nu al iets beloven: „Als Nederland dat wil, moeten we daar met de gouverneur en het ministerie van Binnenlandse Zaken aan werken.”

Volgens Martine van Bijlert van de Afghanistan Analyst Network heeft Nederland het zichzelf niet gemakkelijk gemaakt. Maar ze prijst het idee om de politie civiele taken bij te brengen in plaats van hen op te opleiden tot paramilitairen. Dat is juist in de huidige toestand waarbij politie vooral met militairen optrekt volgens haar een goed streven. Maar volgens Van Bijlert zullen de uitgezonden Nederlanders door de huidige toezeggingen wel „verstrikt” raken in „krampachtige rapportages” die moeten voldoen aan de eisen van de Kamer, maar waarbij de realiteit in het veld heel anders is.

Ze zullen bijvoorbeeld gewag kunnen maken van veel toezeggingen uit Afghanistan, maar of die dan ook nageleefd kunnen worden, is maar zeer de vraag, volgens Van Bijlert: „Het kabinet wil het doen voorkomen alsof we de situatie in de hand hebben, en alsof we weten hoe het gaat lopen. Die indruk wordt ook gewekt tegenover de Kamer, maar dat is niet terecht.” Het gevecht om de wensen van Nederland uitgevoerd te krijgen zal nog niet zo gemakkelijk gaan: „Je wordt overruled door Amerika, er wordt om je heen gewerkt door Afghanistan en je wordt ingehaald door de realiteit.”

De Duitse Bondsdag heeft vanmorgen de Duitse militaire missie in Afghanistan met een jaar verlengd. De Nederlandse politietrainers zullen worden beschermd door de Duiters.

Commentaar: Twee

Winst met risico’s: Drie PvdA kiest isolement: pagina 9