Stil genieten van muziek, toiletbezoek uit den boze

Record player Jupiterimages

Mond dicht. Telefoon uit. Oren open. Luisteren. De regels op de Britse Classic Album Sundays zijn dwingend eenvoudig. Alle nummers van albums op deze bijeenkomsten van muziekliefhebbers krijgen evenveel aandacht. De eerste tot laatste track wordt in absolute ‘stilte’ genoten, met gedimde lichten, drankjes en, eventueel, wierook. Toiletbezoek is uit den boze.

Als paddestoelen schieten ze uit de grond in Groot-Brittannië: platenclubs waar in huiskamersfeer klassieke vinyl popplaten op de platenspeler worden gelegd voor een handvol liefhebbers. Met deze vorm van ‘heavy listening’, signaleert de BBC, ondergaan muziekfanaten volledige albums als ‘protest’ tegen de downloadcultuur. De weerstand groeit tegen het gevoel dat muziek niet anders meer is dan muzikaal behang. Tegenwoordig switcht men moeiteloos van liedje naar liedje en komt men tot lange maar inhoudsloze digitale verzamelingen, ongeacht van welk album of welke artiest.

Bij deze luisterclubs draait het om het ‘hele verhaal’ dat de artiest heeft willen vertellen op de plaat. Zo worden klassieke pop en rock albums uit de jaren zeventig, van Bowie’s Ziggy Stardust, Joni Mitchells Blue, Bob Dylans Blood On The Tracks of talloze Led Zeppelin-elpees herontdekt. Er mag heus iets eigentijds bij zitten. Maar de meeste commerciële artiesten van nu, is de overtuiging, stellen hun cd’s niet meer zo bevlogen samen.

Zulke luistersessies leveren soms ‘emotionele momenten’ op, zag de BBC. Een traan, een brok in de keel. Want in een dergelijke setting ‘onthult’ de muziek geheimen en wordt de ziel van de plaat blootgelegd. Het ene nummer vraagt automatisch om het volgende. Om ze uit elkaar te trekken, is dan ook ‘choquerend’, vindt een bezoeker.

De luisterclubs lijken op de alom populaire leesclubs. Elpees zijn vergelijkbaar met boeken; ze hebben een begin, een middendeel en een finale, met diverse subtiliteiten die, in combinatie met een goede draaitafel en versterker, verbluffende luisterervaringen opleveren: strak, helder, diep en laag zuiver in de hoge tonen.

Of de hype in deze vorm ook overslaat naar Nederland? Geen idee. Zeker, er zijn al tal van audioclubs. Maar daar staat vooral de nieuwe hightech apparatuur centraal: audiofielen bespreken er de de beste luidsprekers en de hoogste klasse versterkers. Maar het zou een leuk idee zijn. Terwijl de cd-industrie zich in allerlei bochten wringt om nog cd’s te verkopen, zit de klassieke vinyl elpee immers weer in de lift. Bijvoorbeeld door 180 grams herpersingen van oude catalogustitels, variërend van Jimi Hendrix en Bob Dylan tot Miles Davis.

Dergelijke luistersessies zouden de jazz in elk geval prima passen. Er zijn genoeg klassiekers te verzinnen voor een nieuwe spin op de draaitafel. Juist omdat de jazz in feite singleloos is – er bestaan maar weinig gratis jazztracks als downloadlokker. En al dan niet geremasterde meesterwerken als John Coltranes A Love Supreme of Bill Evans Sunday At The Village Vanguard, maar ook de opgepoetste Original Album Classics van Nina Simone verdienen het om gewoon even je mond bij dicht te houden.