Scherpe composities van een hoog niveau

CD JAZZ

Martian Club: XLJazz 2010****

Een sensatie noemt orkestleider en pianist Martin Fondse het om met een grote groep musici te spelen. Met elke nieuwe jazzband, octet, bigband en orkest vergroot hij zijn uitvoeringsmogelijkheden als componist. Van een hybride vorm van klassiek en jazz (Starvinsky Orkestar) tot de fusie van bigbandhistorie met moderne beats (The Groove Troopers). Zijn composities en arrangementen zijn scherp gesneden en van een hoog niveau.

In XLJAZZ, een extra groot ensemble, nemen vergevorderde amateurs plaats naast topsolisten. Het project-orkest trekt zich in Martian Club op aan de rijke, ingenieuze composities die Fondse in de loop der jaren schreef. De cd XLJazz legt de nadruk op de onderbuik: groove, drive en dansbaarheid, door de inzet van drie baritons, twee drummers, elektrische bas en contrabas.

Dat levert moddervette ‘swampfunk’ op (‘Low End Hifi’), maar elders is er juist sprake van lawinegevaar als vanuit een lichtvoetig thema een steentje losschiet (‘Rolling Rock’). Onweerstaanbaar met hoeveel vaart dit orkest door de noten schiet. Fondse paart op knappe wijze lucht en humor aan diepgaande muzikale experimenteerdrift. Daarbij klinken bijzondere solisten. Zoals violist Jasper LeClercq in het filmische ‘Sweet Lies’, dat zoet met zuur mengt. Bijzonder is de alles omvattende ode aan de overleden dichter Simon Vinkenoog, de suite ‘The King is Dead’. Daarin bundelt Fondse gekte (geluiden van een koffiezetapparaat en andere effecten) aan verlies, met intense grooves en buitelende blazers.

AMANDA KUYPER