Lesley is acht en wordt natuurlijk een ster

Films met kinderen, musicals, commercials. Elk kind kan tegenwoordig een ster worden. Het is zwaar, maar ze willen het zelf, zeggen begeleiders.

De carrière van Tim Hildering (12) begon op zijn vijfde. Hij stal de show bij het televisieprogramma Praatjesmakers, waarin kinderen situaties beschrijven. Daarna speelde hij in verschillende series. Vandaag doet hij screentests voor een nieuwe televisieserie. Het is de derde ronde, dus zijn kansen groeien. Zijn bruine haar is omhooggestoken met gel, hij heeft vriendelijke ogen.

Het ligt tegenwoordig binnen handbereik: sterrendom voor kinderen. Het begint met een eigen Hyvespagina, met foto’s van de eerste verjaardag, en eindigt met een rol in een kinderserie of theaterproductie, reclame of speelfilm. De Arbeidsinspectie verleende vorig jaar zo’n 2.000 keer een ontheffing van de arbeidswet voor kinderen tot 13 jaar om in een commerciële productie te spelen. Dat varieert van één dag een reclamefilm opnemen tot een maandlang filmen of weken aaneen ’s avonds op de planken. Vooral de categorie musicals met kinderen groeit.

Tim is iets te zwaar – precies wat de regisseur zoekt voor deze serie. Net als Jetze (11), die voor de screentest uit Dordrecht naar Bussum is gekomen. Bol gezichtje, bedekt met sproeten. Producenten zoeken eigenlijk zelden kinderen die kunnen acteren, maar vooral kinderen die de rol zíjn.

Voor Jetze is dit een nieuwe ervaring, vertelt zijn moeder Jolanda, administrateur van beroep. Jetzes diëtiste wees haar op de mogelijkheid van een tv-rol voor Jetze. Kindercastingbureau Martha Mojet zoekt al maanden dikke kinderen en verstuurde daartoe brieven aan onder anderen diëtisten.

De AVRO speelde vorig jaar in op de vraag met de auditieserie Wie wordt Kruimeltje? Vijftig jongetjes mochten hun zang-, dans- en acteertalent tonen, totdat de beste overbleef voor de musical. RTL4 liet tientallen jongens voor de camera strijden om de titel ‘de nieuwe Michael Jackson’ in de serie My name is Michael. Er is Karaoke kids (TROS), het internationale junior songfestival, de Kids Top 20 Talent Award (TROS). En er is een groeiend aantal speelfilms en tv-series met kinderen in de hoofdrol.

Sterrendom is weggelegd voor kinderen uit alle milieus. Neem Lesley Pengel (8) uit Rotterdam. Zijn moeder is jong en volgt nog een opleiding. Hij heeft stoere zwarte vlechtjes, ernstige ogen en een stem als een klok. Als hij Ben zingt, van Michael Jackson, komt het uit zijn tenen. De Engelse woorden kloppen niet helemaal, maar het is duidelijk: Lesley wordt een ster. Dat vindt niet alleen zijn familie, dat vonden een jaar geleden ook de professionals onder leiding van Albert Verlinde die hem zagen tijdens de afvalrace My Name is Michael. „Wereldklasse”, zeiden ze over Lesley. Hij won overigens niet. Wel zit hij nu op zangles en heeft hij fans: het filmpje waarin hij Ben zingt, is op internet al 75.000 keer bekeken.

Het avontuur van de familie Hildering, van Tim, begon op vakantie in Spanje, jaren geleden. Een Nederlandse vrouw vertelde daar trots over haar kleinkind dat optrad op televisie. „We hebben de kinderen na Praatjesmakers maar ingeschreven bij een modellenbureau”, vertelt moeder Annette. Zij is directiesecretaresse van beroep.

Willen de ouders dat hun kind schittert of wil het kind dat zelf? De kinderen, zegt Martha Mojet resoluut. Ze zit in haar studio op een bedrijventerrein in Bussum waar ze de casting van kinderen doet voor grote films en televisieprogramma’s. Ze leverde hoofdrolspelers voor onder meer Pluk van de Petteflet, Knofje, Iep, Het Paard van Sinterklaas. „Iedereen denkt dat ouders hun kinderen pushen om audities te doen of screentests. Maar de meeste kinderen die hier komen, willen dat zelf.” Het kán ook niet anders, zegt Mojet. „Als een kind niet wil spelen, dan komt er niks uit.” Besmettelijk is het wel. Nu Jetze uit Dordrecht meedoet aan screentests, zegt zijn moeder, wil zijn zusje dat ook.

Mojet heeft het heus wel eens meegemaakt: een jongen ging schoorvoetend voor de camera staan, voor de screentest, en deed vervolgens niets. Op een gegeven moment vroeg Mojet: wil je dit wel? Nee, zei hij. En toen zei zijn moeder: „Maar in de auto zei je dat je het zo graag wilde!” Waarop hij antwoordde: „Nee mam, jíj zei dat ik het zo graag wilde.”

Televisie of film maken, is zwaar. De draaidagen zijn lang. Moeder Annette Hildering kent het klappen van de zweep. Haar dochter Chantal (10) speelde vorig jaar in de film Foeksia de miniheks, speelt in reclamefilms en werkt nu aan een speelfilm. „Ik rij veel voor screentests, repetities, draaidagen”, zegt ze. „Het is wachten en nog eens wachten.” Maar haar kinderen willen het graag. Ze worden vermaakt door begeleiders en krijgen zo nodig zelfs huiswerkbegeleiding. Tim: „Ik vind het leuk om te spelen met de nieuwe kinderen die ik op de set leer kennen.” En als zijn zusje Chantal geen zin heeft in een shoot, verzekert haar moeder, dan gaat ze gewoon niet.

Met televisiereclame verdient een kind ongeveer 200 euro per draaidag, voor een speelfilm zo’n 100 euro. Als een kind ‘het gezicht’ van een merk wordt, krijgt hij een buyout van zo’n 750 euro.

Kinderen onder de twaalf mogen niet werken. Mét een speciale ontheffing van de Arbeidsinspectie mogen ze tussen vier en 24 keer per jaar optreden (afhankelijk van de leeftijd en de soort productie). Ze mogen per dag hooguit vier uur werken. En dát is lastig met opnames. De draaidagen – inclusief het wachten – duren vaak tien uur. Toch vindt de Arbeidsinspectie dat geen bezwaar, vertelt Magda de Vetten van de Arbeidsinspectie. Zolang de kinderen op de set tijdens wachturen worden begeleid, is er niets aan de hand.

Vorig jaar had Tim bíjna een grote rol in de tv-serie Penoza, maar de Arbeidsinspectie greep in: Tim was elf jaar en dus te jong voor zulke lange draaidagen. Bálen. Zijn moeder haalt haar schouders op: „Die regels zijn er niet voor niks.”