Een 'Grande hotel' voor 2600 paupers

Je kunt wel zien dat de Vlaamse Lotte Stoop (35) via de weg van de kunstvideo tot de film is gekomen. Haar eerste lange film, de documentaire Grande hotel die in Rotterdam zijn wereldpremière beleeft, ziet er prachtig uit. De hoofdpersoon is een gebouw: een megalomaan hotel in de Mozambikaanse stad Beira, dat in de jaren van zijn functioneren (1955-1962) slechts 120 luxe kamers kende en inmiddels onderdak biedt aan 2600 paupers. Zelden is een bouwval zo vol glamour geportretteerd.

„Ik begreep al snel dat de nadruk moest vallen op het hotel nu”, vertelt Stoop. „Er bleken maar heel weinig archiefbeelden van het hotel uit de koloniale tijd bewaard te zijn. De meeste archieven in Mozambique zijn weggesmeten.” Het plan om in de film behalve het hotel ook uitvoerig de enclave van ex-bewoners van Beira in Lissabon te portretteren, liet ze vallen. „Het had wel gekund: Beira is een soort Antwerpen van Mozambique, met bewoners die zich anders voelen dan de rest van het land, ook leven ze inmiddels in Portugal”. Het Grande hotel ging al zeven jaar na de bouw dicht omdat zelfs voor koloniale verhoudingen de exploitatie te duur was. Na de onafhankelijkheid in 1975 fungeerde het als gevangenis, partijhoofdkwartier en hoofdkwartier voor strijders in de burgeroorlog. Alles van waarde – hout, buizen, de liften – is in de loop der tijd gesloopt en verkocht. En plantengroei dringt binnen in de resterende betonconstructie.

Stoop bezondigt zich in de filom niet aan commentaar over de mislukking van de dekolonisatie en de verpaupering van Afrika bijvoorbeeld. „Als Belg kom je dan al vlug terecht in vragen als ‘hebben wij het in Congo beter of slechter gedaan’. Daar had ik geen zin in”.

Raymond van den Boogaard

Grande hotel draait op het IFFR za 29/1 Pathé 16.30 u, zo 30/1 Pathé 5 15.45u, vrij 4/2 Cin. 1, 17u