Drie verleidingen in een privaat avontuur

e buit is binnen. De eigenaren van Nielsen & Co, bekend van de kijkcijfersonderzoeken, hebben met succes hun aandelen opnieuw genoteerd aan de Amerikaanse effectenbeurs.

Het is een Amerikaanse beursgang, met een historisch oranjetintje. Nielsen was de belangrijkste werkmaatschappij van VNU in Haarlem, v/h de Verenigde Nederlandse Uitgeverijen.

VNU werd in 2006 overgenomen door een groep private equityfinanciers, waaronder Carlyle, Blackstone, KKR en het Nederlandse Alpinvest. VNU had zich tot dan toe steeds opnieuw ‘uitgevonden’ om het aandeelhoudersrendement te verhogen. Het erfgoed werd achter elkaar verkocht. Drukkerijen. Regionale kranten. Libelle en Margriet.

De beoogde miljardenovername van de Amerikaanse datafirma IMS Health in 2005 was een transformatie te ver. Beleggers begonnen te muiten. Private equity-financiers bleken de oplossing. Zij boden 7,1 miljard euro. VNU verdween van de beurs.

De rentree nu in New York is een test voor de animo onder beleggers om bedrijven uit de portefeuille van private equity-financiers te kopen. De uitslag is gunstig. De eigenaren van Nielsen mikten op een koers van 20 à 22 dollar, beleggers boden 23 dollar, woensdag sloot de koers na de eerste beursdag op 25 dollar en gisteren kwam er nog 40 cent bij.

De winst voor Nielsen en New York, is pech voor Amsterdam. Voormalig Philips-dochter NXP uit Nijmegen, dat in 2006 was overgenomen door private equityfinanciers, koos eerder ook voor een beursintroductie in New York. Amsterdam wordt een krimpend financieel centrum, dat wacht op de beursgang van ABN Amro. 2014?

Nielsens beursgang biedt ook een inkijkje in de verleidingen van private equity.

Verleiding 1: lekker geld lenen. In 2006 konden private equity-financiers nog bedrijven opkopen met overvloedig geleend geld. Nu zijn banken gieriger. VNU had vóór de overname eind 2005 een schuldenlast van 2,4 miljard euro. Per eind september 2010 had Nielsen bijna 8,6 miljard dollar (6,3 miljard euro) schuld. Mede door de hoge rentebetalingen heeft Nielsen de afgelopen jaren vooral verlies geleden, per saldo 1,2 miljard dollar. Maar 2010 was winstgevend. Met de opbrengst van de beursintroductie à 1,5 miljard dollar lost Nielsen schulden af.

Verleiding 2: lekker geld verdienen. Het prospectus bij de beursgang biedt wat details. De nieuwe eigenaren rekruteerden David Calhoun (ex-General Electric) als nieuwe directievoorzitter. Hij kreeg 10.613.699 dollar tekengeld en bijna 19 miljoen dollar schadeloosstelling voor gemiste beloningen bij General Electric. Calhoun investeerde 20 miljoen dollar in aandelen Nielsen. Inmiddels bezit hij ruim 3,5 miljoen aandelen, goed voor bijna 90 miljoen dollar. Bij het tekenen van zijn nieuwe arbeidscontract vorig jaar betaalde Nielsen hem 6 miljoen dollar.

Verleiding 3: lekker rendement maken. Bij de beursgang hebben de private equity-financiers hun adviescontracten met Nielsen ontbonden. Dat levert hen 103 miljoen dollar op. Maar de hamvraag is: wat is hun rendement tot nu toe? Uit de documenten die de afgelopen jaren zijn gedeponeerd bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC valt af te leiden dat de aandeelhouders in 2006 4,2 miljard dollar eigen geld op tafel legden. Die aandelen zijn nu 6,8 miljard waard. Dat is 62 procent winst, terwijl de AEX in die periode 16 procent verloor. Hoezo kredietcrisis?

Menno Tamminga