Sap: kabinetsbrief over Kunduz biedt perspectief

Jolande Sap stond vanmiddag de pers te woord in de Tweede Kamer. Foto Roel Rozenburg / NRC Handelsblad.

Jolande Sap van GroenLinks ziet “perspectief” in de voorgenomen politietrainingsmissie in Afghanistan na de tegemoetkomingen van het kabinet vanochtend. Dat zei de GroenLinks-fractievoorzitter vanmiddag voorafgaand aan het commissieoverleg over ‘Kunduz’.

In het overleg, dat om half drie begon, leken GroenLinks (Sap) en ChristenUnie (Kamerlid Joël Voordewind) vertrouwen te putten uit de tekst in de kabinetsbrief waarin de betrokken bewindslieden een aantal concessies doen aan de oppositie. Met D66 hebben deze partijen de sleutel tot een Kamermeerderheid voor de missie in handen.

Sap wenste dat de regering via een stelsel van sancties afdwingt dat de Afghaanse agenten niet ingezet worden voor paramilitaire operaties. Ze zei dat GroenLinks de missie alleen steunt als de Afghaanse regering zich hieraan committeert.

Aanvaring Sap en Timmermans
De GroenLinks-fractievoorzitter kwam in aanvaring met PvdA-Kamerlid Frans Timmermans, die de brief met toezeggingen nog steeds onvoldoende vindt. PvdA is tegen de missie. Sap kritiseerde Timmermans omdat zijn partij niet akkoord gaat met de missie terwijl het in Kunduz nu “veiliger” is dan in Uruzgan toen de PvdA eind 2007 wel akkoord ging met verlenging van de Nederlandse missie daar.

Timmermans suggereerde dat Sap en Voordewind nu “ineens” voor de missie zijn, terwijl deze nog steeds “onderdeel is van de NAVO-exitstrategie”. De door het kabinet geboden garanties, zoals de toezegging dat politieagenten niet (para)militair ingezet worden, acht hij te dun.

Volg de commissievergadering live op nos.nl. Vanavond volgt naar verwachting nog een plenair debat in aanwezigheid van premier Mark Rutte.

Kabinetsbrief met tegemoetkomingen aan oppositie
Vanochtend stuurden de betrokken bewindslieden een brief aan de Kamer met daarin een aantal toezeggingen over de trainingsmissie. De vrees die de oppositie heeft over het gebruik van agenten voor militaire doeleinden tracht het kabinet in de brief weg te nemen. “Wij zullen een toezegging bedingen van de Afghaanse regering. Deze moet worden verkregen voordat de missie van start kan gaan, en daarvan wordt de Kamer op de hoogte gesteld.”

Het kabinet schrijft ook dat de Afghaanse politierekruten een aanvulling op hun basisopleiding krijgen. Dat is eveneens een wens van GroenLinks, ChristenUnie en D66. Twee van deze drie partij zijn nodig voor een Kamermeerderheid. Het kabinet-Rutte is alleen zeker van de steun VVD, CDA en in minder mate de SGP. Gedoogpartner PVV is tegen.

Naast de basisopleiding van acht weken – dat is volgens het kabinet al twee weken langer dan de “reguliere” NAVO-politietraining – krijgen de aankomende politieagenten in het kader van “de Dutch approach” een aanvullende training “van in totaal 10 weken op een beveiligde locatie”.

‘Kunduz is geen Den Haag’
Sap zei vanmiddag voorafgaand aan het commissieoverleg over ‘Kunduz’ positiever te zijn over de missie. Ze beseft dat het in Kunduz “geen Den Haag is” en dat een groot deel van de training bestaat uit het aanleren van gevechtshandelingen. Maar de getrainde agenten “moeten niet ingezet worden voor offensieve doeleinden.” Het is voor de GroenLinks-fractie “belangrijk dat de politieagenten die voor civiele doeleinden opgeleid worden ook echt voor civiele doeleinden worden ingezet.”

Volgens politiek redacteur Mark Kranenburg, die voor NRC de besluitvorming rond ‘Kunduz’ volgt, zijn de concessies van het kabinet van vanochtend “opmerkelijk hard”.

“Veel bezwaren van de oppositie zijn weggenomen. De brief toont aan dat het kabinet royaal en ruimhartig ingaat op de verlangens van de oppositie, nu ook op schrift. Het wordt voor D66, GroenLinks en ChristenUnie lastig om niet akkoord te gaan met de missie, in deze vorm.”