Hoe blokkeren China en Noord-Korea websites?

Hoe blokkeren landen als China en Noord-Korea websites als Google en YouTube? Dat vroegen Martijn van Unnik uit Breda en zijn collega’s zich af in hun pauze.

Het zijn niet alleen China en Noord-Korea meer die websites afschermen. De lijst met landen die het internet censureren wordt steeds langer. Ook Nederland en de EU hebben plannen voor een internetfilter. Aanvankelijk om sites te weren die kinderporno tonen. Critici vrezen dat de filters later ook gebruikt worden om andere websites in de ban te doen.

Hoe werkt dat technisch? De Nederlandse stichting Respect my privacy wil burgers in autoritaire landen helpen toegang te krijgen tot sites die hun overheden hebben geblokkeerd. Oprichter Arnoud Vermeer legt uit wat voor blokkades hij tegenkomt. „Er zijn er drie die we het meest zien. Dat zijn filters op internet, zoekmachines die worden gefilterd en de computer zelf waarop een censurerend programma is geïnstalleerd.”

In 2009 had China plannen om alle fabrikanten die in het land computers verkopen te verplichten daarop censuursoftware te installeren. Het programma ‘groene dam’ zou behalve pornografisch materiaal ook politiek gevoelige informatie blokkeren en censureren. Denk aan sites van de verboden religieuze beweging Falun Gong, of resultaten van zoektermen als ‘opstand’ plus ‘Tiananmenplein’. Na protest van onder andere westerse computerfabrikanten zijn de plannen uitgesteld. De software is voorlopig vrijwillig te installeren.

„Een internetfilter werkt anders”, zegt Vermeer. „Internet kent een soort stratenplan van verbindingen tussen websites, de zogenaamde routing table. China verwijdert hieruit verbindingen naar sites die de overheid niet aanstaan.” Zo kunnen Chinezen nog wel gebruikmaken van Google, maar na het aanklikken van sites met gevoelige informatie blijkt vaak dat die zijn geblokkeerd.

Bij het filteren van zoekmachines wordt het simpelweg verboden bepaalde zoekresultaten weer te geven. Om daaraan te ontkomen, opereert Google nu niet langer vanuit China maar vanuit Hongkong.

Welke techniek Nederland bij het bestrijden van kinderporno wil gebruiken is nog onbekend. Volgens onderzoeker en burgerrechtenactivist Rejo Zenger wilde het ministerie van Justitie eerst een filter ontwikkelen dat toegang tot illegale websites zou blokkeren. Zenger: „Nu blijkt dat er nauwelijks nog dat soort sites zijn. Er wordt nu gebruikgemaakt van andere technieken, zoals peer-to-peer. Hopelijk trekt de overheid daarom de conclusie dat filteren niet effectief is en dat alleen het aanpakken van verspreiders werkt.”

Wilmer Heck