De motorwesppest

Bij het stoplicht krijg je als fietser een glimp van het welgevormde dashboard onder de voorruit van de snorscooter. Twee ronde, verchroomde klokjes voor snelheid en brandstof. Sierlijke Italiaanse namen als Vespa, Piaggio, Aprilia en Malaguti. De kijkglazen spiegel schoongepoetst, de ronde heupen om het achterwiel glanzend in de was gezet. Op niets wordt bespaard. Aantrappen hoeft niet. Je steekt het sleuteltje in het slot en hij start. In wezen is de bromscooter een klassieke, Italiaanse sportauto op twee wielen. Hij zit alleen beter, heb ik gemerkt toen ik het probeerde. Een geveerde draagstoel.

Het zou mooi zijn als een paar van deze rijsculpturen door de stad reden, maar daar bleef het niet bij. Scooters zijn een rage die al tien jaar lang duurt. Er zijn nu 700.000 brommers in het land. Elk jaar komen daar duizenden bij. Ook in de stadsengten moet iedereen zich ruimtelijk kunnen ontplooien. Financieel adviseurs gaan op scooters naar kantoor. Makelaars zoeven in pak en met wapperende sjaal naar de woning die ze verkopen. Stijlgevoelige Marokkanen scholen ermee samen. Je haalt alles in, want het is het snelste stadsvervoer. Je bent vlot weg na het beroven van een winkel of het stelen van een tas. Na het café hoef je niet meer een half uur te wachten op de nachtbus – je bent in een kwartiertje thuis en je hebt geen last van parkeermeters. De straten waren al gevuld met geparkeerde auto’s, op de stoepen staan nog vierkante centimeters leeg. De open plekken tussen fietsenrekken, bakfietsen en brommobielen raken gevuld met verleidelijke Vespa’s, vakkundig afgesloten. Jammer. De motorwesp is een pest.

Zodra je van het stoplicht wegfietst, wringen snorscooters zich erlangs. Wat moet je, als je met dubbele snelheid wordt ingehaald door een stalen dikbil van bijna een meter breed op een fietspad van nog geen twee meter. Dingdong, dingdong, pèèè, pèèè, opzij. Fietsers worden uiteengejaagd of tegen de stoeprand gedreven.

De oorzaak van het scootersucces is de gedeeltelijke afschaffing van de helmplicht. Toen in 1974 iedere bromfietser een helm moest gaan dragen, stortte de verkoop van brommers in. De helm is onflatteus en moet overal worden meegesleept. Door een intensieve lobby zijn de brancheorganisaties erin geslaagd om een aparte klasse scooters gelijk te stellen aan een rijwiel met 1-pk-hulpmotortje, de zogenoemde snorfiets. Door de installatie van een snelheidsbegrenzer is de snelle scooter vermomd als een snorfiets die net naast de trage Spartamet op het fietspad mag, waarbij een helm niet hoeft. Die pseudosnorfietsen verstoppen de paden, wegen en pleinen. Volgens een onderzoek van de Fietsersbond overtreden ze massaal de snelheidsgrens van 25 kilometer per uur, wat al twee keer zo snel is als de gemiddelde fiets. De zwierige scootermanoeuvres gaan vaak mis. In Amsterdam maken scooters 5 procent van de vervoermiddelen uit en veroorzaken ze een kwart van de verkeersongelukken met letsel of overlijden, ook bij andere verkeersdeelnemers. Elk weekeinde is er wel een groot scooterongeluk te melden. Zonder helm loopt dat slecht af. Zo wordt alle vooruitgang in het verkeer teruggedraaid.

Het Amsterdamse raadslid Fjodor Molenaar (GroenLinks) is samen met onder meer de Fietsersbond een actie begonnen tegen de scooters, vooral tegen de tweetakters, die meer fijnstof uitstoten dan vrachtauto’s. De scooter moet van het fietspad (scooteroverlast.nl). Na vier maanden hebben slechts vijfduizend mensen de internetpetitie getekend. Binnenkort begint het wespenseizoen weer. Eentiende van de Amsterdammers heeft een brommer. Dat aantal is te groot om te worden afgeremd. Alleen de helmplicht is een aankoopbegrenzer, gevreesd door de brommerbranche.

Laat wat mannequins zo nu en dan met losse haren op zo’n flaneermobiel door de stad rijden. Dat is wel genoeg. De Beretta – zo’n prachtig Italiaans pistool – is ook slechts aan enkelen toegestaan.