Premier China paait bevolking met 'open oor'

De Chinese premier Wen Jiabao deed iets ongewoons. In een goed geregisseerd gesprek hoorde hij klachten van ‘gewone’ mensen aan.

De Chinese premier Wen Jiabao heeft gisteren zijn landgenoten opgeroepen te komen met „redelijke” kritiek op de overheid, suggesties en klachten over sociale, economische en juridische onrechtvaardigheden.

Wen bezocht gisteren ter gelegenheid van het komende Chinese nieuwjaarsfeest het Staatsbureau voor Petities en Brieven in Peking. Het was volgens het staatspersbureau Xinhua voor het eerst sinds de oprichting van de Volksrepubliek in 1949 dat een premier dit officiële klachtenbureau bezocht en zich rechtstreeks verstond met ondertekenaars van petities.

Kritiek, afwijkende meningen en protesten worden doorgaans in China door de autoriteiten niet op prijs gesteld, maar Wen zegde toe dat de administratieve systemen om te klagen, zowel over de nationale als de lokale overheden en over bedrijven en instanties, zullen worden verbeterd.

De indieners van klachten die de premier de hand mochten drukken waren van te voren geselecteerd. Zij waren afkomstig uit centrale en noordelijke provincies van China. Honderdduizenden Chinezen reizen jaarlijks naar Peking om zich bij het Staatsbureau voor Petities en Brieven te beklagen over vermeende misstanden. „Verzwijg niets, vertel mij alles”, moedigde Wen de klagers uit Binnen-Mongolië, Hubei en Hebei aan. Zij vertelden hem vervolgens dat zij hun huizen waren kwijtgeraakt zonder adequate compensatie.

Eerder deze week besloot de Staatsraad (de regering) onder leiding van premier Wen de compensatieregelingen bij landonteigeningen te verbeteren.

Landonteigeningen en huisuitzettingen vormen de belangrijkste bron van sociale onrust en klachten in China, gevolgd door klachten over corrupte partijfunctionarissen en hun families en loon- en arbeidsconflicten.

Het aantal conflicten tussen overheid en bevolking en bedrijven en werknemers is in 2010 officieel gestegen naar 318.600, een groei van 7,8 procent. China mist een onafhankelijk, efficiënt werkend juridisch systeem om klachten en grieven te behandelen.

Een nieuw verschijnsel is de ruime aandacht voor de klachten over misdragingen van familieleden van lokaal partijkader. Toevallig tegelijkertijd met het bezoek van Wen aan het klachtenbureau begon in Baoding in de provincie Hebei het proces tegen Li Qiming, zoon van plaatsvervangend politiecommissaris en partijsecretaris Li Gang. Eerder dit jaar zat Li Qiming dronken achter het stuur en reed in op twee studenten; een van hen stierf ter plaatse. Toen Li Qiming werd aangehouden zei hij tegen de politie „Ik ben de zoon van Li Gang”.

De politie liet hem gaan en dat leidde vervolgens tot demonstraties van studenten en middelbare scholieren in de stad. „Ik ben de zoon van Li Gang” werd op het internet een synoniem voor machtsmisbruik en corruptie door de CCP, omdat zich elders in China vergelijkbare incidenten hadden voorgedaan. Op het internet wordt het proces tegen Li Qiming beschouwd als een lakmoesproef voor de Chinese autoriteiten.