'Mijn vaderland is totaal verkwanseld'

Openingsfilm van het Rotterdams filmfestival vanavond is het Griekse drama ‘Wasted Youth’. „Het werd tijd om af te rekenen met de mythe van het heilige Griekse gezin.”

Het gaat de Griekse film voor de wind. De verrassing van het Rotterdams filmfestival van vorig jaar, Dogtooth , werd gisteren genomineerd voor de Oscar voor beste buitenlandse film. Vanavond opent het festival met Wasted Youth, over de opmaat naar de rellen in Athene van 2008 en de financiële crisis. Co-regisseurs Argyris Papadimitropoulos (1976) en Jan Vogel (1973) volgen de jonge skater Haris en de politieman van middelbare leeftijd Vasilis tijdens wat zomaar een dag in Athene lijkt. Tot het noodlot hun levens hardhandig met elkaar in botsing laat komen.

Wasted Youth keert terug naar een tamelijk onbestemd moment in tijd en ruimte, maar in elk geval vóór december 2008. Toch kunnen we aan het einde van de film niet ontkomen aan de indruk dat u een politieke film heeft gemaakt. Hoe zit dat?

Argyris Papadimitropoulos, via Skype vanuit zijn huis in Athene: „Wasted Youth speelt zich af tijdens de stilte voor de storm. Onderhuids was er veel spanning en onvrede. Iedereen wist dat Griekenland afstevende op een financieel drama. Toen in december 2008 de politie een 15-jarige jongen, een kind nog, doodschoot, zogenaamd bij een waarschuwingsschot, barstten alle onlustgevoelens tegelijkertijd uit. Wat vooral opmerkelijk was, was dat de protesten werden gedragen door jongeren. Mensen van wie iedereen dacht dat ze apolitiek zijn, en alleen maar bezig met hun computers en Playstation. Deze generatie bleek dus helemaal geen ‘wasted youth’ te zijn, geen verloren generatie.”

Met een jonge hoofdpersoon, skater Haris, en een tweede personage, politieman Vasilis, die zijn vader zou kunnen zijn, maakt u van de film ook een confrontatie tussen generaties.

„Wat er in Griekenland aan de hand is, is voor een deel een generatieconflict. Als mensen opgroeien, vergeten ze snel dat ze zelf ook jong en ‘wasted’ zijn geweest. Enerzijds omdat ze zich moeten overgeven aan verantwoordelijkheden en een respectabel leven. De maatschappij sluit ze in. Anderzijds omdat jong zijn niet per se de beste tijd van je leven is. Het is een traumatische tijd. Jongeren en ouderen wijzen wederzijds met de vinger naar elkaar en voelen zich niet begrepen.’’

U zit er qua leeftijd net tussenin, maar uw sympathie ligt bij de jongeren.

,,Grotendeels. De jongeren proberen wel degelijk dingen te bereiken. Ze nemen beslissingen. Vasilis is alleen maar passief en pathetisch. Hij staat voor mij symbool voor hoe mijn land er op dit moment in de geschiedenis voor staat: lethargisch, verveeld, niemand die het lef heeft om iets te veranderen. We weten dat de Titanic aan het zinken is, maar het enige wat we doen, is de dekstoelen netjes zetten. Dat is extra tragisch, omdat de generatie van Vasilis de meest revolutionaire is die Griekenland ooit heeft gekend: zij heeft in de jaren zeventig een einde gemaakt aan het kolonelsregime en is nu weggezakt in een collectieve depressie.’’

Maar de jongeren moeten ook worden wakker geschud.

,,Precies. Ik denk dat dat de naschok van de film groter maakt. Maar ook omdat de drijvende kracht achter het leven van tieners niet politiek, maar seksueel is. Als je jong bent, wil je een goede tijd hebben en een vriendinnetje scoren. Vrij zijn. Daarom heb ik ook een skater als hoofdpersoon gekozen, omdat skaters het ultieme symbool zijn van vrijheid. Al is Haris geen verpest kind. Hij heeft een leven. Maar hij komt wel uit een familie die fucked up is. Het werd ook tijd om af te rekenen met de mythe van het heilige Griekse gezin. Dat alles weerspiegelt zich ook in de stijl van de film: we wilden freestyle draaien en freestyle monteren.’’

Gaat de jonge generatie nu een revolutie ontketenen in Griekenland?

„Ik weet niet of ze dat gaan doen, maar ze zouden het moeten gaan doen. Als zij het niet doen, wie dan wel? Wachten tot we ten onder gaan is ook niet het antwoord. Ik ben al bijna weer te oud. Ik ben van de verwende generatie die is opgegroeid met de illusie van voorspoed. De jongeren van nu weten dat dat een sprookje was. Zij weten dat de economie is ingestort en het onderwijssysteem verkwanseld. Er moeten echt fundamentele dingen veranderen, en dat moet gebeuren door de mensen voor wie de tunnel het donkerste is. Om te overleven zullen ze een uitweg moeten vinden. Dat is duister. Maar die hoop is er wel.’’

‘Wasted Youth’ is tijdens het Rotterdams filmfestival te zien op 29/1, 30/1, 4/2 en 5/2. Zie filmfestivalrotterdam.com