Lijken handschriften van vrouwen meer op elkaar?

Folkert van Wier uit Utrecht vraagt zich samen met een aantal collega’s af hoe het komt „dat de meeste vrouwenhandschriften wel op elkaar lijken en mannenhandschriften niet”. In handschriften van mannen zit meer variatie, volgens hen.

„Haha, wie beweert dat?” De eerste reactie van schriftexpert Wanda Waisvisz spreekt voor zich. „Het is namelijk grote onzin”, zegt ze. Waisvisz analyseert handschriften, onder andere voor politie en justitie.

Ieders manier van schrijven is genetisch bepaald, daarom noemt Waisvisz het handschrift ook wel „hersenschrift”. „Impulsen vanuit je zenuwstelsel zetten je hand met die pen in beweging. Hoe iemand schrijft, verschilt per persoon. Een verstokt roker bijvoorbeeld zal vaak haperen in de schrijfbeweging, die heeft trillingen in zijn handschrift.” Mannelijke handschriften kunnen volgens haar net zo veel van elkaar verschillen als vrouwelijke. „Ik ben zelfs handschriften van een een-eiïge mannentweeling tegengekomen, die totaal niet op elkaar leken.”

Grafoloog P. Zevenbergen van de Nederlandse Vereniging voor Forensische Schriftexpertise vertelt dat nog nooit onderzoek is gedaan naar onderlinge gelijkenissen, maar voor een „heel klein deel” klopt het dat vrouwenhandschriften meer op elkaar lijken. De theorie gaat op voor tienermeisjes die bij elkaar in de klas zitten. „Die meisjes hebben nog geen eigen schrijfstijl, ze vormen hun handschrift naar dat van het populairste meisje uit de klas. Jongens interesseert dat soort dingen niets, dus verschilt hun schrijfstijl onderling sterker.”

Als je een steekproef zou nemen van tien mannen en tien vrouwen, van dertig tot veertig jaar, dan zou je zien hoe verschillend al die handschriften onderling zijn, zegt Zevenbergen. „De mannelijke en vrouwelijke hersenen verschillen weinig in het gebied dat het schrift regelt.”

Toch kun je meestal wel raden of een handschrift van een man of vrouw is. Hoe kan dat dan? „Het is niet wetenschappelijk bewezen, maar ik zou zeggen dat vrouwen wat rondere letters schrijven dan mannen. Met soms een rondje als punt op de i, dat doen mannen bijna nooit. En vrouwen houden een iets verdere woordafstand aan dan mannen.”

Raden of een handschrift van een man of van een vrouw is, blijft altijd een educated guess, zegt Zevenbergen. „Net als wanneer je Chinezen van elkaar moet onderscheiden. Blanke mensen vinden hen ook allemaal op elkaar lijken, maar de Chinezen zelf vinden dat niet.”

Annemarie Kas