Frauduleus reizen

Volgens officiële tellingen zijn er in 2010 met de ov-chipkaart maar liefst 900 miljoen transacties verricht, door reizigers die in- en uitcheckten, hun saldo oplaadden of een bestelling ophaalden. Dan kan er dus weleens iets misgaan. Dat is dan ook gebeurd, zo heeft het computerblad PC-Active aangetoond.

Volgens dit tijdschrift is het kraken van een ov-chipkaart „een fluitje van een cent”. De NOS vertoonde gisteravond tv-beelden waaruit dat zou blijken. Controleurs hadden niet in de gaten hoe journalisten met een gekraakte chipkaart gratis of vrijwel gratis reisden en zo het openbaar vervoer van zijn belangrijkste inkomstenbron beroofden. Politici van de SP deden eerder hetzelfde.

Daarmee kreeg het onderzoek van PC-Active in elk geval een wijdere verspreiding. Al in november liet het tijdschrift weten dat de chipkaart met behulp van een handleiding op internet en een ‘rfid-lezer’ is te kraken. Kosten: dertig euro.

Volgens PC-Active is „voor een paar tientjes de inhoud van de ov-chipkaart uit te lezen, te analyseren en mogelijk te kopiëren” en door „iedere Nederlander te hacken”. Het blad heeft ook de weg gewezen hoe iedere Nederlander daar achter kan komen.

Dat is te vergelijken met het publiek maken waar de sleutel van een kluis ligt; het kan ook geen kwaad erop te wijzen dat het kraken van een ov-chipkaart een strafbare handeling is. Reizigers die van goede wil zijn betalen in wezen de kosten die de bestrijding ervan kost.

Dat doet niets af aan het maatschappelijk nut van het onderzoek van PC-Active, waarover de SP een spoeddebat wil voeren in de Tweede Kamer. Het drukt in elk geval het bedrijf achter de ov-chipkaart, Trans Link Systems, nog eens op zijn verantwoordelijkheid. Dat reageerde gisteren overigens laconiek en beweerde dat het de afgelopen weken fraude met anonieme ov-chipkaarten heeft ontdekt. Dit is aangegeven bij het Openbaar Ministerie en dat doet nu onderzoek.

Zo hoort dat te gaan. Het lijkt beter om fraudegevoeligheid van het systeem en de pakkans van fraudeurs nader te bekijken alvorens ingrijpende blokkades door te voeren die de SP al heeft bepleit. Deze partij wil dat de invoering van de ov-chipkaart in heel Zuid-Holland, die is voorzien voor 3 februari, wordt uitgesteld. Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) had hier vorige maand juist toestemming voor gegeven.

De tijd zal vanzelf leren of Trans Link Systems zich aan grootspraak heeft schuldig gemaakt of dat de hackers gelijk hebben. Het openbaar vervoer heeft het grootste financiële belang bij het tegengaan of onmogelijk maken van de fraude; het zal daarvoor van de politiek dus geen aansporing nodig hebben.