Privatisering cajas met staatsgeld

Spanje maakt een einde aan de onzekere positie van de spaarbanken en daarmee van de staatsfinanciën. De macht van lokale politici wordt zo gebroken.

Spanje heeft gisteren een nieuwe ingrijpende hervorming van zijn spaarbanken gepresenteerd. Sinds het uitbreken van de eurocrisis leidt de wankele positie van deze ‘cajas de ahorros’ tot internationaal wantrouwen over de houdbaarheid van de Spaanse publieke en particuliere schuldenlast. Door strengere kapitaaleisen op te leggen, dwingt de regering de cajas meer gewone, particuliere banken te worden. Voor een aantal zeer zwakke spaarbanken dreigt tijdelijke nationalisatie.

De gisteren gepresenteerde hervorming komt na weken van getouwtrek tussen de regering, de centrale bank en de sector. De kwestie ligt politiek zeer gevoelig in het sterk gedecentraliseerde Spanje. De cajas zijn nu nog grotendeels in handen van lokale en regionale overheden, waar politici ze zien als onmisbaar machtsvehikel. Onder druk van deze politieke invloed namen veel cajas tijdens de bouwpiek grote vastgoedrisico’s. Toen de vastgoedsector instortte, ontstonden problemen.

De regering maakte gisteren bekend dat alle Spaanse banken in september hun kernkapitaal (aandelen en reserves) moeten hebben opgeschroefd tot minimaal 8 procent van hun activa. Nu is dit 6 procent. Spanje voert hiermee nieuwe internationale bankenregelgeving, zoals vastgelegd in Basel III, twee jaar eerder in.

Cajas die het niet lukt tijdig voldoende particuliere fondsen te verwerven, krijgen een kapitaalinjectie van de overheid. De regering verwerft via deze semi-nationalisering aandelen en bestuursmacht, voor maximaal vijf jaar. Madrid zal de cajas in die periode dwingen alsnog gewone banken te worden. „De regering privatiseert de cajas met overheidsgeld”, vatte vanmorgen de linkse krant Público deze aanpak samen.

De cajas leenden vorig jaar al 11 miljard euro uit herstructureringsfonds (FROB). Via deze leningen zette de regering hen aan tot een ingrijpend fusie- en saneringsproces: van de oorspronkelijke 45 cajas zijn er nu nog 17 over.

Minister Salgado zei gisteren te verwachten via dit FROB nog maximaal 20 miljard euro in cajas te moeten steken. Volgens veel kenners van de markt is dat een lage raming en is uiteindelijk een veelvoud hiervan nodig.

Maar Madrid kan momenteel niet veel meer geld uittrekken. Een grotere injectie betekent een hoger begrotingstekort voor de regering – wat tot nieuwe paniek over de Spaanse staatsfinanciën kan leiden. Dit terwijl het wantrouwen daarover na enkele meevallende obligatieveilingen de afgelopen weken was afgenomen.