Oud-senator D66 Jan Vis overleden

Staatsrechtgeleerde Jan Vis is gisteravond op 77-jarige leeftijd onverwacht overleden. De ex-hoogleraar was behalve lid van de Eerste Kamer voor D66 ook lid van de Raad van State.

Vis werd veelvuldig door journalisten geraadpleegd als er staatsrechtelijke zaken speelden, bijvoorbeeld bij formatiebesprekingen. Van 1969 tot 1973 was hij politiek redacteur van NRC Handelsblad. Naast zijn hoogleraarschap staatsrecht in Groningen was hij van 1980 tot 1995 lid van de Senaat. Tien jaar was hij voorzitter van de D66-fractie. Vis was lange tijd in zekere zin een a-typische D66’er omdat hij juist niet al zijn pijlen richtte op het politieke bestel. Zo maakte hij zich openlijk zorgen over de erosie van de rechtsstaat. Later werd zijn gematigde opstelling in staatsrechtelijke kwesties gangbaarder binnen D66.

Eenmaal is hij zelf tijdens een kabinetsformatie op de voorgrond getreden. Als informateur in 1994 speelde hij een belangrijke rol bij het tot stand komen van het eerste Paarse kabinet. Andere informateurs waren Klaas de Vries (PvdA) en Gijs van Aardenne (VVD).

Vis, zoon van een kunstenaar die directeur werd van de Rietveld Academie, toonde zich bijzonder ongelukkig toen de Tweede Kamer in 1992 een nieuw gebouw betrok. Dat ontbeerde „duistere hoekjes”, iets waar het parlementaire bedrijf volgens hem juist behoefte aan heeft. Het nieuwe gebouw „met de gladde gangen en de kale commissiekamers” deed hem eerder denken aan een luchthaven of een ziekenhuis dan een parlementaire huisvesting.

In 1973 werd zijn aanstelling tot lector aan de Groningse universiteit opgehouden: toenmalig minister Van Veen (Onderwijs, CHU) was tegen zijn benoeming, omdat hij niet gepromoveerd was.

Morgen: necrologie van Jan Vis