Koraal trekt poolwaarts

De kustecosystemen van de grote oceanen beginnen zich aan te passen aan de klimaatverandering. Belangrijke koraalsoorten langs de Japanse kust hebben hun verspreidingsgebied de afgelopen tachtig jaar aanzienlijk in noordelijke richting uitgebreid. De verschuiving viel samen met een meetbare opwarming van het kustwater.

Japanse onderzoekers verbonden aan het Nationaal Instituut voor Milieustudies (NIES) in Tsukuba beschrijven dit binnenkort in het tijdschrift Geophysical Research Letters. Het is voor het eerst dat een zo omvangrijke aanpassing van mariene ecosystemen aan opwarming is waargenomen. Eerder waren al wel aanwijzingen voor poolwaartse verschuivingen van koralen gevonden bij de westkust van Australië en bij Florida.

Hiroya Yamano en collega’s concentreerden zich in hun onderzoek op rifvormende koralen: samenlevingen (symbioses) van poliepjes en algen die in niet al te diep water voorkomen omdat de algen op licht zijn aangewezen. De verspreiding van de makkelijkst herkenbare koraalsoorten langs de Japanse kust wordt al sinds 1930 bijgehouden.

Van de negen onderzochte soorten bleken er vier hun verspreidingsgebied noordwaarts te hebben uitgebreid, overigens zonder in het zuiden zeldzamer te zijn geworden. De uitbreiding naar het noorden wordt ondersteund door een lokale zeestroming en gaat ongekend snel, hier en daar met een vaart van 14 kilometer per jaar.

Dit is niet alleen gunstig: waar de koraalsoorten zich nieuw vestigen, verdringen zij met hun snelle groei de al aanwezige leefgemeenschap, zoals zeewier en andere poliepen. Rifvormende koralen hebben in het algemeen twee gevaren van het broeikaseffect te duchten: hun kalkskelet is gevoelig voor de geleidelijke verzuring van de oceaan. Bij hoge temperatuur kunnen ze ook de inwonende alg verliezen en te gronde gaan. Dat uit zich in het opbleken van het koraal.