In andere landen smaakt Fanta zoeter, hoe kan dat?

Huib Beets uit Utrecht houdt van Fanta. Het valt hem op dat de frisdrank in Nederland geel van kleur is, maar in het buitenland vaak meer oranje. Ook is de smaak zoeter dan van de Nederlandse Fanta. Hoe komt dat?

Fanta is van oorsprong een naziproduct, dat is bedacht door de directeur van Coca-Cola in Duitsland. Deze Max Keith maakte Coca-Cola een succes in Duitsland. En om dat zo te houden, collaboreerde hij met de nazi’s, beschrijft de Amerikaanse journalist Mark Pendergrast in zijn boek For God, Country and Coca-Cola.

Keith droeg een Hitlersnor en vierde de verjaardag van de Führer tijdens bedrijfscongressen. Op een beurs in Düsseldorf 1937, waar de prestaties van de Duitse arbeider onder Adolf Hitlers bewind werden tentoongesteld, stond een werkende bottelarij van Coca-Cola tegenover het kantoor van het ministerie van Propaganda. Toen rijksminister Hermann Göring tijdens een tour van de beurs stopte om een colaatje te drinken, maakte een alerte fotograaf van het bedrijf snel een foto.

Maar het succes werd bedreigd door de oorlog. Toen Hitlers troepen Polen binnenvielen en de Tweede Wereldoorlog uitbrak, droogde de toevoer van ingrediënten voor Coca-Cola uit het buitenland op. Om te zorgen dat zijn bedrijf zou overleven, liet Keith zijn chemici een nieuwe drank uitvinden. Het werd een fruitdrank met cafeïne, die werd gemaakt van al het fruit dat voorhanden was, vaak overblijfselen van andere voedselbedrijven, zoals resten van appels die voor cider waren gebruikt.

Keith schreef een wedstrijd uit onder zijn werknemers om de naam van de nieuwe frisdrank te verzinnen. Gebruik je fantasie, zei hij erbij. Waarop een oude verkoper de naam Fanta bedacht. Fanta verkocht goed genoeg, zeker toen suiker op rantsoen ging en mensen de frisdrank gingen gebruiken als zoetstof in gerechten als soepen en stoofpotjes.

Toen Coca-Cola Duitsland na de oorlog werd herenigd met het moederbedrijf, stopte de Fanta-productie. Tien jaar later introduceerde de grote concurrent Pepsi verschillende andere frisdranken, terwijl Coca-Cola nog steeds alleen maar cola verkocht. Daarom besloot het bedrijf Fanta opnieuw op de markt te brengen, eerst in Europa en later in de hele wereld.

Inmiddels zijn er negentig verschillende smaken, aangepast aan lokale voorkeuren. Op de Balkan is er bijvoorbeeld Fanta Shokata, afgeleid van de traditionele vliesbessendrank socata. In Portugal is er Fanta passievrucht, in Zweden wilde bessen en in Taiwan honingmeloen en witte druif.

Toon Beemsterboer