Bom wekt zorg om Spelen

Waarschijnlijk was het een zelfmoordterrorist die gisteren op vliegveld Domodedovo bij Moskou een bloedige aanslag pleegde. Deskundigen twijfelen aan het kunnen van de politie.

Bloemen liggen vandaag in een hal van vliegveld Domodedovo waar gisteren veel slachtoffers vielen. Reizigers staan in de rij om in te checken. Foto AP A man carry luggage passes flowers at a site of a blast at Domodedovo airport near Moscow on Tuesday, Jan. 25, 2011, as others wait for a security check to enter. Security was tightened in Moscow on Tuesday, after a suicide bomber set off an explosion that ripped through Moscow's busiest airport on Monday. (AP Photo/Sergey Ponomarev) AP

Door onze correspondent

De aanslag op vliegveld Domodedovo, waarbij gisteren vijfendertig doden vielen en honderdvijftig mensen gewond raakten, versterkt de slechte reputatie van de Russische autoriteiten. Volgens deskundigen faalt het veiligheidsbeleid door de slecht functionerende politie- en veiligheidsdiensten.

De Olympische Winterspelen van 2014 in Sotsji en het WK voetbal van 2018 worden door die haperende gezagsstructuren in gevaar gebracht. Sotsji ligt bij de noordelijke Kaukasus om de hoek. „Onze politie is corrupt en lui”, zegt Gennadi Goedkov, lid van de commissie voor veiligheid van het Russische parlement. Sergej Gontsjarov, voormalig commando van elite-eenheid Alfa, zegt: „Als een zelfmoordterrorist op Domodedovo vijf kilogram explosieven langs alle veiligheidscontroles weet te smokkelen, dan zegt dit opnieuw dat onze politie- en veiligheidsdiensten de openbare veiligheid niet kunnen garanderen.”

Op het Paveljetski-station in het centrum van Moskou is het politieoptreden onveranderd knullig, als tegen tien uur ’s avonds de aeroexpress van vliegveld Domodedovo binnenkomt. Op het perron wachten tientallen politieagenten de reizigers op. Mannen met baarden en vrouwen met zuidelijke gezichten worden staande gehouden en moeten zich legitimeren. Daar blijft het bij. „Het is toch idioot dat ze mij aanhielden, maar jouw paspoort wilden zien”, zegt een meisje uit de noordelijke Kaukasus tegen haar blonde vriend. „Als je erbij stilstaat dat eigenlijk niemand veilig is in dit land, kom je tot niets meer”, zegt Joelia, een Russin die van vakantie terugkomt.

Na de aanslag, iets over half vijf ’s middags, verscheen de politie op Domodedovo „pas na een kwartier”, zegt Artjom Zjilenkov, die de aanslag heeft overleefd en wiens kleren onder de bloed- en vleesresten zitten van mensen die vlakbij stonden. „Bij de eerste hulppost was ook iemand te bekennen.”

Ook andere reizigers maken zich druk over de haperende veiligheid, zoals over niet-werkende metaaldetectors bij ingangen van de terminal. „Zo is het makkelijk om met explosieven binnen te komen. Typisch Rusland”, zegt de 43-jarige Anna die maandelijks van Domodedovo vliegt. Inmiddels zijn er aanwijzingen over de daders van de aanslag. Getuigen spraken van een man en een vrouw in zwarte kledij met donker uiterlijk. Dat kan wijzen op de noordelijke Kaukasus.

Magomed Vagajev, plaatsvervangend voorzitter van de Russische parlementscommissie voor veiligheid, sluit niet uit dat de aanslag een reactie is op recente militaire successen tegen rebellen in Dagestan en Ingoesjetië.

Medeparlementariër en -commissielid Gennadi Goedkov zegt echter dat zelfmoordterroristen in de rij staan om zich op willekeurige plekken in Rusland te mogen opblazen. Volgens Goedkov is ook die ontwikkeling het resultaat van de inefficiënt werkende politie- en veiligheidsdiensten. „Ze denken dat ze de veiligheid kunnen verhogen door het aantal controles op te voeren en meer mensen te fouilleren”, zegt hij. „Maar het gaat erom dat de inlichtingendienst niet functioneert.” De successen waarover Vagajev spreekt, zijn daarom volgens hem „zonder betekenis”.

Commentaar: Twee

Poetin en de Kaukasus; vraag-gesprek Andrej Nekrasov: Drie