Zo werd Ajax verslagen, volgens plan

FC Utrecht was prima voorbereid op de wedstrijd tegen Ajax.

Assistent-trainer Jan Wouters bedacht van tevoren een effectief strijdplan.

De tactiek van FC Utrecht, getekend door Jan Wouters.

Met een grote grijns op het gezicht loopt Jan Wouters een kwartiertje na afloop van FC Utrecht-Ajax de mixed zone van Stadion Galgenwaard binnen. „Het klopte aardig hè?”, zegt de vijftigjarige assistent-trainer na de klinkende 3-0 zege. De oud-speler van Ajax heeft zijn voormalige ploeggenoot Frank de Boer zojuist met zijn eigen wapens verslagen. „Als je vooraf een strijdplan bedenkt dat precies door de spelers wordt uitgevoerd, dan zit je als trainer te genieten op de bank.”

In de dagen voor ‘de wedstrijd van het jaar’ voor de FC Utrechtfans, stippelde de technische staf op trainingscomplex Zoudenbalch de tactiek uit. Feyenoord had in de verloren bekerontmoeting volgens Wouters laten zien hoe je Ajax juist níet tegemoet moet treden. „Ze lieten Toby Alderweireld de opbouw verzorgen. Ajax kon precies doen wat ze wilde; voetballen. Eerlijk gezegd vond ik de tactiek van Mario Been onbegrijpelijk”, zei de voormalige Europees kampioen, terwijl hij schetsen op een blaadje zette. Even verderop in het vertrek was hoofdtrainer Ton du Chatinier bezig met zijn wekelijkse perspraatje. Hij gaf de opstelling van FC Utrecht nog niet prijs.

Wouters deed dat in vertrouwen wel. FC Utrecht moest tegen Ajax van de eigen kracht uitgaan. Hetzelfde elftal dat met 2-1 van VVV-Venlo won, zou ook tegen de Amsterdamse club aantreden. „Voor deze wedstrijd hoef je de spelers niet extra te motiveren”, stelde Wouters. „Er zitten misschien nu wat minder echte Utrechters in de selectie dan in de tijd dat ik hier nog speelde, maar de supporters laten wel merken hoe belangrijk de overwinning is. Het anti-Ajax gevoel zit diep. Dat is altijd zo geweest. Daar groei je in Utrecht mee op. ‘Als jullie maar van Ajax winnen, de rest van de duels maakt niet uit’, roepen ze hier. Ik verlies liever van Ajax als we alle andere duels zouden winnen.”

Ajax mag dan voor de fans van FC Utrecht als aartsrivaal nummer één gelden, Wouters bekeek het duel op nuchtere wijze. „Eigenlijk is onze tactiek heel simpel”, doceerde Wouters met een kopje koffie en een sigaret in de hand. Hij pakte een schoon velletje papier en zette het hart van zijn ploeg neer. De voornamen van FC Utrecht-spelers in vierkanten, de achternamen van de Ajacieden er tegenover. „We zullen met Nana Asare als meest vooruitgeschoven middenvelder achter spits Frank Demouge direct druk moeten zetten op de verdediging van Ajax. Daar houden ze niet van. We dwingen ze de lange bal te spelen of ze leiden balverlies.” En dan glimlachend: „Op papier ziet het er goed uit, maar dat wil niet zeggen dat het in de praktijk ook werkt. Maar ik denk zeker dat we een goede kans maken. We zijn gegroeid als ploeg en we hebben er met Kevin Strootman een geweldige voetballer bij.”

De tactiek bleek een schot in de roos en Strootman werd uitgeroepen tot man van de wedstrijd. Ajax had gisteren in het uitverkochte Galgenwaard vanaf het eerste fluitsignaal van arbiter Ruud Bossen niets in te brengen en zag FC Utrecht de ene na de andere kans afdwingen. In de 22ste minuut scoorde Edouard Duplan uit een aanval volgens het boekje. Ajacied Demy de Zeeuw verspeelde onder druk van de jagende FC Utrecht-spelers de bal waarna de thuisclub via Tim Cornelisse en Strootman direct omschakelde. Duplan werd gelanceerd en schoot de bal met een streep achter Maarten Stekelenburg. „Ja, dat was precies volgens plan”, zei Wouters na afloop.

De tactiek van FC Utrecht was krachtenverslindend, maar de openingstreffer werkte als doping op het elftal van de trainers Du Chatinier en Wouters. Een paar minuten later was het opnieuw Duplan die dit keer uit wederom een voorzet van Strootman raak kopte. Wouters veerde juichend op van de bank. „Je zag dat het steeds moeilijker werd om vast te houden aan onze speelwijze”, legde Wouters uit. „In de eerste helft hadden we uit kunnen lopen naar 3-0 of 4-0. In de hebben we wel aangegeven dat ze af en toe hun rust moesten pakken.”

FC Utrecht werd in de tweede helft door Ajax steeds verder naar achteren gedrongen, maar de ploeg kwam zelden of nooit in de problemen. Wouters: „Het was vooral zaak dat we zelf bleven voetballen. Daar waar nodig moesten we Ajax vast blijven zetten. Het kost namelijk nog meer kracht als je je ver laat terugzakken en je steeds achter hen aan moet lopen. Toen we eenmaal de 3-0 maakten (via Ismo Vorstermans, red.) was de spirit bij Ajax eruit.”

Wouters stond gisteren als assistent-trainer van FC Utrecht tegenover zijn oude maatje Frank de Boer. In 1998 was het Wouters zelf die bij Ajax als hoofdcoach begon als opvolger van Morten Olsen. „Dat was veel te vroeg. Ik voelde me nog een voetballer. Ik had geen idee wat het vak van hoofdtrainer inhield. Op persconferenties voelde ik me vaak aangevallen als er een kritische vraag werd gesteld. Dan werd ik kwaad van binnen, terwijl ik alles gewoon had kunnen uitleggen.”

Na zijn vertrek bij Ajax bezwoer Wouters nooit meer hoofdtrainer te willen worden. De voormalige middenvelder werd een belangrijke adjudant van Dick Advocaat (bij Glasgow Rangers en het Nederlands elftal), Ronald Koeman en Huub Stevens (bij PSV). Maar Wouters leerde nog het meeste in Eindhovense dienst van de coaches Sef Vergoossen en Dwight Lodeweges. Wouters: „Zij vertelden mij hoe je zaken moeten overbrengen op spelers. Dat je geduld moet opbrengen, steeds weer opnieuw. Je moet blijven herhalen. Zo maak je spelers beter. Nu kan ik iets uitleggen aan een voetballer.”

Wouters heeft zijn ambities bijgesteld. „Ik heb vaak gezegd: hoofdtrainer word ik nooit meer. Die twee maanden ad interim bij PSV na het vertrek van Ronald Koeman waren me opgedrongen. Maar nu kijk ik er anders tegen aan en is die ambitie er wel weer om hoofdcoach te worden. Frank de Boer heeft gekozen voor de weg van de geleidelijkheid. Dat is veel beter. Hij is als coach van Ajax veel volwassener dan ik dertien jaar geleden.”