Openheid geëist over incidenten

De Duitse minister van Defensie Zu Guttenberg blijkt door drie incidenten in het leger ineens minder onaantastbaar dan werd gedacht.

De Duitse minister van Defensie Karl-Theodor zu Guttenberg laat onder grote politieke druk alle onderdelen van de Bundeswehr onderzoeken op ontoelaatbare praktijken. De populairste minister in het kabinet van bondskanselier Angela Merkel, moet opheldering verschaffen over drie rellen waardoor zijn departement is getroffen en waarvoor hij politiek verantwoordelijk is. Ze lijken niets met elkaar te maken te hebben, maar worden door politiek en pers hoog opgenomen.

Het begon met een bericht vorige week over ‘muiterij’ op het zeilende opleidingsschip Gorch Fock, nadat een vrouwelijke officier in opleiding twee maanden geleden uit de mast viel en overleed. Aan het ongeval zouden intimidatie en bepaalde corpsrituelen vooraf zijn gegaan. Adelborsten weigerden na het ongeluk nog in de mast te klimmen.

Vervolgens was er een onopgehelderd schietincident bij de Duitse troepen in Noord-Afghanistan. Een soldaat zou een dodelijk schot op een collega hebben afgevuurd, tijdens het reinigen van of het spelen met een dienstpistool. Tot slot blijkt post van militairen in Afghanistan tegen de regels in geopend te zijn, waarmee Defensie mogelijk censuur heeft toegepast.

Zu Guttenberg heeft de inspecteur-generaal opdracht gegeven te onderzoeken „in hoeverre zich de laatste jaren bij ons leger rituelen hebben voorgedaan die in strijd zijn met de principes van de Bundeswehr”. Hij reageerde daarmee op berichten in de Duitse pers dat adelborsten op de Gorch Fock stelselmatig zouden zijn ‘afgebeuld’. Twee jaar geleden sloeg door onopgehelderde omstandigheden een jonge vrouwelijke matroos over de reling en verdronk. Ook dat ongeval zal nu waarschijnlijk nader worden onderzocht. Zu Guttenberg heeft de kapitein van de wereldwijd bekende driemaster, Norbert Schatz, voor de duur van het onderzoek van zijn functie ontheven. De Gorch Fock, die net Kaap Hoorn heeft gerond, moet terugkeren naar Duitsland. Het is de vraag of het schip ooit weer in actieve dienst zal terugkeren.

De oppositiepartijen in het parlement zetten hun kritiek aan, nu ze eindelijk Zu Guttenberg, die lange tijd onaantastbaar leek, kunnen aanpakken. Ze maken de minister het verwijt, het parlement slecht of onvolledig over de voorvallen te hebben geïnformeerd. Duitsland kreeg na de Tweede Wereldoorlog een ‘parlementsleger’, dat volledig door de Bondsdag wordt gecontroleerd.

Overmorgen moet Zu Gutenberg in de Bondsdag opheldering geven. De bewindsman ligt van twee kanten onder vuur. De parlementariërs eisen openheid van zaken; in de Bundeswehr klinken protesten tegen de volgens sommige officieren „overhaaste beslissing” om de kapitein van de Gorch Fock op non-actief te stellen.