Na een pannenkoek krijg ik trek in melk, hoe kan dat?

Christian Warger uit Edam krijgt na pannenkoeken altijd zin in melk en vraagt zich af hoe dat kan.

Er zijn mensen die na het eten van zoete warme en vettige pannenkoeken juist trek krijgen in iets hartigs, legt Gerry Jager uit. Zij is docent Humane Voeding aan Wageningen Universiteit. „Bij hartig denk je eerder aan bouillon. Maar dat drink je niet zo snel. Een glas melk wel.” Daarbij is melk neutraal en kan het na het eten van pannenkoeken een lekker smaakcontrast opleveren, zegt zij.

Dat heeft te maken sensorisch specifieke verzadiging: je bent verzadigd van het voedsel dat je zojuist gegeten hebt, maar er kan nog wel iets anders bij. Ons lichaam is dan op zoek naar een contrast; bijvoorbeeld na zoet hartig of juist andersom. Zo krijgen we een gevarieerd voedselpakket binnen.

Het sensorische contrast na het eten van pannenkoeken kan ook met water worden bereikt, zegt Jan Kroeze. Hij is hoogleraar Psychologische Functieleer aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in waarneming en zintuigpsychologie. Waarschijnlijk is de voorkeur voor melk aangeleerd. Volgens Kroeze zijn bijna alle voedselvoorkeuren aangeleerd. Slechts twee voorkeuren van de mens zijn aangeboren: we houden van zoet en we hebben een afkeer van bitter. „Het idee daarachter is dat bitter een signaal van giftigheid afgeeft. Zoet staat juist voor calorieën, en die heb je nodig om te groeien.” Deze signalen sturen volgens Kroeze onze voedselkeus. „Kinderen eten daarom niet graag groente, dat moeten ze leren eten. Tieners lusten in beginsel ook geen bier, dat moeten ze leren.”

Mensen leren een voorkeur voor bepaald voedsel aan binnen hun cultuur. Neem Aziaten die naar Amerika immigreren, vertelt Kroeze. „Die blijven toch vasthouden aan hun Aziatische keuken.” Maar mensen leren ook een voorkeur aan binnen hun leefomgeving, zoals het gezin. En dat is waarschijnlijk het geval bij melk en pannenkoeken. „Ouders willen dat hun kinderen groeien en zetten een pak melk op tafel. Maar dat is uiteraard niet bij elk gezin zo.”

Favoriete voedselcombinaties kunnen volgens Kroeze ook toevallig tot stand komen. „Je eet iets en daarna voel je je prettig.” Het omgekeerde kan ook: als je je na het eten misselijk of ziek voelt, krijg je een afkeer, „En dat kan een leven lang duren.”

Bij Pannenkoekenboot Almere drinken de meeste klanten frisdrank bij het eten, zegt een medewerker. „Maar melk staat wel op de kaart.”

Sarah Venema