‘De nieuwe mensch’ was echt een NSB-opdracht

Een Nederlandse schilder – NSB-lid van 1933 tot 1945 – krijgt in 1939 van een vooraanstaand lid van die partij de opdracht om een schilderij te maken dat „diende uitdrukking te geven aan het nationaal-socialisme”. Een jaar later werd het schilderij geschonken aan NSB-leider Anton Mussert, die het tot het einde van de oorlog in zijn kantoor had hangen. Het schilderij werd door de NSB gebruikt voor propagandadoeleinden, onder meer als briefkaart.

De schilder heet Henri van de Velde, het schilderij De nieuwe mensch. De zoon van de schilder probeert uit alle macht aan te tonen dat het schilderij niets van doen heeft met het nationaal-socialisme en dat het is ‘gekidnapt’ door de NSB (onder meer opiniepagina, 20 januari). Ik vrees voor hem dat bovenstaande feiten hem geen gelijk geven.

David Barnouw

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, Amsterdam