Abbas wilde toegeven aan eisen Israël

De Palestijnse Autoriteit van president Mahmoud Abbas was in vredesonderhandelingen met Israël in 2008 bereid tot ongekende concessies ten aanzien van Jeruzalem en de zeer gevoelige kwestie van vluchtelingen.

Dat blijkt uit documenten over tien jaar vredesoverleg die de Arabische nieuwszender Al-Jazeera in handen heeft gekregen.

Palestijnse onderhandelaars die in de stukken worden genoemd hebben de echtheid betwist. Saeb Erekat sprak van een „stapel leugens”. De rivaliserende Palestijnse organisatie Hamas is woedend. Het ‘vredesproces’ zit al geruime tijd muurvast.

Al-Jazeera heeft meer dan 1.600 documenten in handen gekregen, die het in samenwerking met de Britse krant The Guardian in de komende paar dagen publiceert. De ‘Palestine Papers’ zijn volgens The Guardian Palestijnse stukken, maar wie ze heeft gelekt is niet duidelijk. Het gaat kennelijk niet om stukken die zijn vrijgekomen in het kader van de WikiLeaks-onthullingen. Al-Jazeera zegt zich grote moeite te hebben getroost om de authenticiteit van de documenten vast te stellen.

De grootste onthulling is dat de Palestijnen in de onderhandelingen met de toenmalige Israëlische premier Ehud Olmert aanboden dat Israël alle nederzettingen op één na (Har Homa) kon houden die het in Oost-Jeruzalem heeft gebouwd sinds de bezetting en annexatie in 1967. Saeb Erekat zei dat de Palestijnen Israël „het grootste Yerushalayim in de geschiedenis” gaven in ruil voor vrede. Volgens internationaal recht zijn alle nederzettingen illegaal. Verder zou een gemeenschappelijke commissie de islamitische en joodse heilige plaatsen gezamenlijk besturen.

Wat betreft de kwestie van de vluchtelingen stelden de Palestijnen voor dat Israël er 10.000 per jaar zou accepteren in een periode van tien jaar. Officieel is het Palestijnse standpunt dat alle vluchtelingen uit de oorlog van 1948 en hun nakomelingen, verscheidene miljoenen, het recht hebben naar hun vroegere woningen terug te keren.

Het aanbod werd zonder meer door de Israëlische zijde afgewezen omdat de Palestijnen Israël niet Har Homa wilden laten houden, evenmin als verscheidene grote nederzettingen dieper in de bezette Westelijke Jordaanoever, waaronder Ariel. „Deze suggestie bevalt ons niet, omdat zij onze eisen niet inwilligt”, zei de Israëlische minister Tzipi Livni, nu oppositieleider.

Aan Israëlische zijde heeft tot dusverre alleen minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman gereageerd. Volgens hem bewijzen de stukken dat alleen zijn voorstel van een tussentijdse, niet-definitieve oplossing zal werken.

Volgens Hamas tonen de stukken aan „hoever de Fatah Autoriteit is betrokken bij pogingen de Palestijnse zaak te liquideren”, met name ten aanzien van Jeruzalem en de vluchtelingen.

Mythes over vredesonderhandelingen onderuitgehaald: Drie