Niet alleen bier, ook genen

‘Vriendschap zit in de genen’, kopte de Daily Mail. Mensen zouden met elkaar bevriend raken omdat ze genetisch erg op elkaar lijken. Veel media berichtten deze week over dit wetenschapsnieuwtje waar sociologen deze week de Proceedings of the Natural Academy of Sciences mee haalden. Maar is het waar?

De sociologen bestudeerden de verdeling van zes verschillende genvarianten in een vriendennetwerk. En zowaar: mensen met dezelfde genvariant van het DRD2 gen waren vaker met elkaar bevriend dan mensen met een verschillende variant. Dat is omdat mensen met een bepaalde variant van DRD2 eerder naar de fles grijpen, suggereren de onderzoekers. En drank verbroedert. Vandaar.

Maar het kan net zo goed een gelegenheidsargument zijn. Bij het CYP2A6 gen is het andersom: mensen hadden vooral vrienden met een andere genvariant. Varianten van dit gen veranderen iets aan onze ‘openheid’. Waarom mensen bevriend raken met anderen die opener, of juist geslotener zijn, daar hebben de onderzoekers geen verklaring voor.

Toch speculeren ze gretig over mogelijke relaties tussen genen, vriendschap en gedrag. Individuen met ‘leidergenen’ zouden vaker omgaan met mensen die ‘volgergenen’ hebben.

De Britse geneticus Daniel MacArthur hekelt deze speculatie. Op zijn blog schrijft hij: „De conclusies van de auteurs zijn zo vergezocht dat de nekharen van elke voorzichtige geneticus meteen overeind gaan staan.”

MacArthur is niet de enige geneticus die het onderzoek bekritiseert. De onderzoeksmethode zou achterhaald zijn. Tegenwoordig worden in soortgelijke studies duizenden verschillende genvarianten tegelijkertijd onderzocht. Van tevoren zes genen selecteren, zoals nu is gedaan, is uit de tijd.

In een reactie in Nature schrijft de geneticus David Altschuler: “Het is alsof de onderzoekers zes lootjes voor de loterij hebben gekocht, en twee keer de hoofdprijs hebben gewonnen.”

De genetici die deze week kritiek leverden, vinden het niet onwaarschijnlijk dat vrienden vaker genetische overeenkomsten vertonen, maar ze vinden de conclusies die de onderzoekers trekken te ver gaan.