Inflatiedruk in opkomende landen

Ook vrolijke verhalen hebben negatieve kanten. De snelgroeiende opkomende economieën liggen achter op de curve als het om de inflatie gaat. De stijgende rente en verkrapping van de liquiditeit vormen een bedreiging voor hun aandelenmarkten.

Brazilië heeft het probleem deze week onderstreept toen het land zijn kortetermijnrente met een half procent verhoogde naar 11,25 procent. De kosten van levensonderhoud zijn in 2010 met 5,9 procent gestegen, terwijl de economie met bijna 8 procent groeide. Brazilië is niet het enige land dat de inflatiedruk voelt. In Rusland en India heeft de inflatie de 8 procent overtroffen en de Chinese inflatie is opgelopen naar 4,6 procent.

In het algemeen hebben de opkomende economieën enorm geprofiteerd van de explosie van de grondstoffenprijzen, maar ook zij voelen nu de inflatiedruk van de duurdere olie en hogere voedselprijzen. En – anders dan in de ontwikkelde landen – gooien hun hoge groeipercentages olie op het vuur. Het risico is dat de inflatie uit de hand loopt. De teugels moeten worden aangetrokken, ook al kan dat leiden tot een andere zorgwekkende trend: de instroom van speculatief kapitaal en waardevermeerdering van de munt.

De Braziliaanse minister van Financiën Guido Mantega sprak als eerste van een ‘valutaoorlog’. De waarde van de munt is sinds het einde van 2007 nominaal met meer dan een vijfde gestegen ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Brazilië heeft vaak geëxperimenteerd met ad hoc- beperking van de instroom van speculatief kapitaal. Maar de centrale bank van Brazilië is duidelijke: zij zal de rente verhogen om de inflatie te beteugelen, zelfs als de munt daardoor nog meer in waarde stijgt.

Turkije verbaasde daarentegen op 20 januari door zijn kortetermijnrente met een kwart punt te verlagen naar 6,25 procent, en tegelijkertijd de eisen aan de bankreserves te verhogen. Deze onorthodoxe stap is riskant. Ongebreidelde groei kan betekenen dat het tekort op de Turkse handelsbalans en het inflatiepercentage blijven oplopen, terwijl de rente op Turkse staatsobligaties stijgt, waardoor de schuldenlast duurder wordt.

Maar Turkije is de uitzondering. Onder de opkomende landen heeft de inflatiedruk al geleid tot renteverhogingen. Intussen komen de gemiddelde waarderingen van de aandelen van opkomende landen nu in de buurt van die van ontwikkelde economieën. Hun betere groeiperspectieven op de langere termijn rechtvaardigen dit misschien. Maar als de rente stijgt, dreigen de aandelenkoersen het slachtoffer te worden. Het is een vergissing te denken dat de historisch aan sterke schommelingen onderhevige opkomende economieën daar immuun voor zijn.

Ian Campbell

Vertalingen Menno Grootveld