Bukowski op z'n best

Schrijver in spe pikt wel eens een benevelde vrouw op in een bar. Scene uit de film Factotum (2005)

Factotum (Bent Hamer, 2005)

Ned. 2, 00.35 - 02.05 uur

Het werk van de Amerikaanse schrijver-drinker Charles Bukowski (1920-1994) is vaak verfilmd: Barfly, met Mickey Rourke en Faye Dunaway, Tales of Ordinary Madness en de Vlaamse film Crazy Love. Allemaal behoorlijk goede films, al schreef Bukowski in 1989 de sleutelroman Hollywood over zijn teleurstellende ervaringen bij het maken van Barfly.

Maar Factotum van de Noorse regisseur Bent Hamer is misschien wel de beste Bukowski-verfilming. De stijl die Hamer heeft gevonden om Bukowski’s tweede roman uit 1975 te verfilmen komt bijvoorbeeld aardig in de buurt van het proza van de schrijver die jarenlang sappelde op een postkantoor voordat zijn verhalen en gedichten werden gepubliceerd.

Hamer filmt zonder franje. Hij gebruikt montage om komische overgangen te bereiken en vervangt de witregel door een fade-out. In sommige scènes zijn de camera-instellingen minimaal: vanuit een vaste plaats wordt er iets geobserveerd, waarbij hooguit de personages gevolgd worden en er pas gesneden wordt naar een volgend shot als dat echt nodig is.

Maar de film is ook zo’n succes door de acteurs. Vooral de hoofdrol van Matt Dillon is sterk. Hij speelt Bukowski’s alter ego Henry Chinaski, een alcoholistische, slecht verzorgde schrijver in spe die van baan naar baan en bar naar bar trekt, af en toe een benevelde vrouw oppikkend. Flarden uit de verhalen die hij schrijft horen we in voice-over, bespiegelingen over het schrijverschap, vrouwen en het leven.

Dat is pas draaglijk als er wat te drinken is en er geschreven kan worden. Vrouwen zijn er voor de seks en om mee te drinken. In de film maken we kennis met twee van zijn vriendinnen annex drinkmaatjes: Jan (Lili Taylor) en Laura (Marisa Tomei). Meestal duurt het niet lang voordat Chinaski zijn spullen weer pakt. Hij is liever alleen. De vrijheid roept.

André Waardenburg