Vanavond finale ‘The Voice’ - blik op de geheime deelnemerscontracten

De jury van The Voice of Holland. Foto tv-opname

Dit weekend zijn de finales van The Voice of Holland en Popstars. “Geen opstap, maar een belemmering. Carrières die in de knop worden gebroken.” Media- en entertainmentvakbond FNV Kiem hekelt vandaag in nrc.next de deelnemerscontracten van talentenjachten. De contracten zijn geheim, maar de krant heeft ze in handen.

FNV Kiem onderzoekt binnenkort de contracten van talentenshows en wil in gesprek over betere voorwaarden voor de kandidaten. Waarom? De overeenkomsten gelden zelfs voor juristen als moeilijk te doorgronden. Deelnemers moeten ze soms ter plekke ondertekenen. De contracten in handen van nrc.next zijn gebruikt voor uitzendingen in 2010 en 2011. Bij twee ervan staat op contractbreuk een dwangsom, die loopt in de duizenden euro’s. Over de inhoud van de contracten mag ook niet worden gesproken, volgens een woordvoerder van RTL.

Advocaat H.J. van der Tak is specialist in intellectueel eigendomsrecht, media- en entertainmentrecht bekeek de overeenkomsten:

Voor al deze vier contracten geldt: “alle rechten die een artiest kán overdragen, worden er in overgedragen”, zegt Van der Tak. De beginnende artiest houdt vrijwel geen rechten over. (…) “De platenmaatschappij harkt op deze manier in één klap honderden deelnemers als potentiële artiesten binnen. Zonder dat ze daadwerkelijk verplicht zijn daar iets mee te doen, behalve bij de laatste vier.”

Maatschappij zet verliezers maanden buitenspel
In het contract krijgt de producent het recht om alle gemaakte opnames eindeloos vaak uit te zenden. En niet alleen beelden van de deelnemer, maar ook die met coaches, vrienden, familieleden. Die beelden en het geluid mogen worden bewerkt (verknipt, nagesynchroniseerd) en worden verkocht.

De producent kan bepalen bij welke platenmaatschappij een single of album verschijnt. Bij X Factor gaan deelnemers akkoord met ‘marktconforme exclusieve afspraken’ over het album, maar wat die precies inhouden krijgen ze pas te zien als ze de liveshows halen. Bij The Voice of Holland staat de maatschappij al in het contract vermeld: 8ball Music krijgt de eerste optie op een single, of album. Als ze dat zien zitten natuurlijk.

‘The Voice’ vijf jaar aan je broek
Die eerste optie heeft belangrijke consequenties. De platenmaatschappij heeft (afhankelijk van het programma) drie tot zes maanden na de laatste uitzending de exclusieve optie op het opnemen van een single of album van de artiest. En in die maanden kunnen ze in de meeste gevallen besluiten helemaal niets te doen. Rechten zonder plichten. Een verliezende deelnemer staat dan maanden buitenspel, terwijl de winnaar wordt gelanceerd.

Er zijn allerlei extra voorwaarden. Iedereen die deelneemt aan The Voice of Holland geeft aan 8ball Music tot drie maanden na de laatste uitzending het exclusieve recht op een single. Als 8ball Music die single wil, is er opnieuw een termijn waarin de platenmaatschappij kan beslissen of er daadwerkelijk opnames komen. “Voor je het weet heb je 8ball vijf jaar aan je broek hangen”, rekent Van der Tak voor. “Ook al eindig je op de zeshonderdste plaats.”

Lees het volledige artikel door NRC-verslaggevers Stijn Bronzwaer em Lineke Nieber vandaag in nrc.next.


Gedoodverfde winnaar vanavond: Ben Saunders is al sinds de audities dé te kloppen man.