'Protserig is in de mode'

Elza Jo (1981) studeerde aan de Koninklijke Academie in Den Haag. Ze fotografeerde voor bedrijven als Puma en Levi’s en werkte in opdracht van tijdschriften als Vice, Elle, Nylon, Volkskrant Magazine en Cosmogirl. Daarnaast maakt ze vrij werk in de vorm van fotocollages.

‘Met mijn werk begeef ik me tussen twee werelden: die van de commerciële modebladen en die van de autonome beeldende kunst. Beide vragen om een andere aanpak. Het tempo waarin je een magazine doorbladert, ligt veel hoger dan het tempo waarin je door een kunstruimte loopt. In een tijdschrift is alles plat. Maar bij mijn vrije werk besteed ik ook veel aandacht aan de manier van afdrukken en inlijsten. Ik breng reliëf aan in mijn foto’s, bijvoorbeeld door de figuren op te hogen met perspex. Ik bewerk ze met nagellak, glitters en sheetpapier. Een soort kijkdozen worden het.

„Als ik, zoals nu, in korte tijd een nieuwe serie voor een galerie moet maken, dan moet ik me echt weer even herpakken. Alsof je je wenkbrauwen in een frons trekt: nu even serieus kijken en echte kunst maken. Maar ik ben niet iemand die drie A4’tjes met uitleg bij de ingang van zijn tentoonstelling neerlegt. Ook mijn vrije werk moet de kijker wel direct visueel aanspreken.

„Deze nieuwe werken zitten vol oude symbolen en rituelen. Ik heb de symboliek uit de oude Noorse mythologie gemengd met christelijke symbolen. Ik verwijs naar de vier jaargetijden en naar de heilige drie-eenheid. Maar wie goed kijkt, ziet ook de beeldtaal van Versace en Fabergé. Er slingeren ananassen rond en er zitten papegaaien en uilen op mijn schouder.

„Op zeventiende-eeuwse stillevens zouden aan die vruchten en dieren wel tien symbolische betekenissen kleven, maar in deze tijd is die symboliek verdwenen. De toeschouwer mag mijn werk zelf duiden, er zelf betekenis aan toedichten.

„Je zou dit soort collages ook heel gemakkelijk in een Photoshopprogramma kunnen maken. Maar ik heb er heel bewust voor gekozen om alles met de hand te doen. De kleurige rookwolken bijvoorbeeld, zijn niet met de computer opgekrikt. Die pigmenten werden tijdens een nachtelijke fotosessie in het bos door vrienden over mij heen gestrooid – het is hetzelfde poeder als hindoes op hun Holi Festival gebruiken. Door het flitslicht ontstonden de mooiste kleuren. Vervolgens heb ik de foto’s beplakt met halfedelstenen waar ook weer allerlei krachten aan toegeschreven worden.

„Bij andere kunstenaars zie ik ook die hang naar ambachtelijkheid opduiken. Er wordt steeds meer teruggekeken naar oude meesters. Protserige symbolen komen weer in de mode, kijk alleen maar naar Versace. Vandaar ook dat ik mijn tentoonstellingen bij Cokkie Snoei The Age heb genoemd. Deze werken zeggen ook iets over een nieuwe generatie, die behoefte heeft aan een duidelijke beeldtaal en aan ambachtelijkheid.

„Dat mijn werk door al dat handwerk moeilijk reproduceerbaar is, vind ik juist wel mooi. Het worden unieke dingen, een soort verluchte boekdrukkunst. Die kun je niet in een tijdschrift afdrukken. Die moet je in het echt zien.”

Elza Jo: The Age. T/m 13 febr Galerie Cokkie Snoei, Mauritsweg 5, Rotterdam en Hazenstraat 11, A’dam. Inl: cokkiesnoei.com