Parijzenaars staken terug tegen hun spoorwegen

Un usager quotidien de la ligne Angers-Le Mans-Paris pose avec son billet alors qu'il arbore un badge "Abonné en grève", le 18 janvier 2011 dans le train reliant Le Mans à Paris. Réunis en collectifs d'abonnés, quelque 200 usagers de cette ligne TGV refuser de présenter leurs titres de transport pour protester contre la dégradation du service sur la ligne Angers-Le Mans-Paris. AFP PHOTO / JEAN FRANCOIS MONIER AFP

Elke ochtend nemen ze samen plaats in de restauratiewagons van de trein die van Angers via Le Mans naar Paris rijdt: 150 tot 200 reizigers die ontevreden zijn over de dienstverlening van de Franse spoorwegmaatschappij SNCF op hun traject. Ze dragen een badge ‘treinreiziger in staking’ en weigeren hun abonnement te tonen aan de conducteur. De vele vertragingen, het uitvallen van treinen: ze zijn de spoorperikelen grondig beu. Een woordvoerder van de groep, Pascal Mignot, meldde aan het persbureau AFP dat de conducteurs gelukkig begripvol reageren.

Een compensatie van 100 euro voor de vele vertragingen hebben ze geweigerd. „Wij betalen 500 euro per maand voor een abonnement. We eisen de helft terug”, aldus Mignot. Hij mag mee aanschuiven aan een rondetafelgesprek met de directie van de SNCF en andere ontevreden treingebruikers.

Want de pendelaars uit Angers en Le Mans zijn niet de enigen die ontevreden zijn over de slechte dienstverlening van het Franse staatsbedrijf. Ook reizigers uit Lille, Tours, Reims en Lyon zijn protestacties begonnen om de SNCF tot actie te manen. Spoorgebruikers uit Arras hebben valse vervoersbewijzen bij zich en dragen een badge STF (sans train fixe, zonder vaste trein), een verwijzing naar sans domicile fixe, de politiek correcte term voor daklozen.

Een onlinepetitie ‘SNCF Ras le Bol’ (ergernis over de SNCF) is al door bijna tienduizend treinreizigers ondertekend, meldt initiatiefnemer Willy Colin. De reizigers van de TGV Tours-Parijs zijn een protestblog begonnen. In december zaten ze gemiddeld 42 uur te lang in de trein. Voor sommige gebruikers bedroeg de vertraging bij elkaar opgeteld meer dan zestig uur. Soms nemen de vergissingen van de SNCF vormen aan die hilarisch zijn (behalve dan als je zelf in die trein zit): begin januari kwam een trein met bestemming Nantes in Rennes terecht, en omgekeerd. Een foutje van een kleine honderd kilometer.

Veel treinreizigers zijn ook boos omdat ze steeds meer moeten betalen voor een dienstverlening die volgens Colin de afgelopen drie jaar steeds slechter is geworden: wegens de grote schuldenlast is er nauwelijks geïnvesteerd. Afgelopen jaar steeg de prijs van treinkaartjes en abonnementen met 3,5 procent. Eind deze maand wordt nog eens een verhoging van 2 tot 3 procent verwacht. De SNCF had een verhoging met 5 procent gevraagd, maar daar wil de minister voor Transport Nathalie Kosciusko-Morizet niet op ingaan.

De SNCF heeft voor twaalf ‘probleemlijnen’ een noodplan opgesteld, en wil met 600 miljoen euro aan investeringen de grootste problemen oplossen.

„Dat horen we wel vaker, dat ze gaan investeren”, zucht Florence (21), die net met een donderwolk van een gezicht uit de RER D (een regionale trein naar Parijs) is gestapt. De RER D is een van de probleemlijnen, en daar weet de secretaresse/studente alles van. Vanochtend weer: 35 minuten wachten op haar trein bij vertrek, drie kwartier te laat op het Gare du Nord. „Het zorgt elke dag weer voor stress. En ik ben het zat om weer naar mijn baas te moeten bellen dat ik later kom, of om bij het loket op het station in de rij te gaan staan om voor school een bewijs te halen dat de trein vertraging had.” En dat allemaal met minimaal comfort. De trein is vaak zo kort dat hij helemaal volgepakt is, en het is altijd te warm of te koud. De enige verbetering die ze de afgelopen maanden kon constateren, zijn de nieuwe elektronische borden met actuele vertrektijden. „Zo weet je ten minste al hoeveel minuten de trein te laat zal komen.”

Aan de excuses van de SNCF heeft ze ondertussen niets meer, daarvan zijn er al te veel geweest. „Het is altijd wat. In de zomer is het te warm voor het materiaal, in de herfst blokkeren de bladeren het spoor, in de winter zijn de sporen glad door ijzel of het materiaal aangetast door sneeuw. Gelukkig wordt het straks weer lente…”

Dirk Vandenberghe