Muziek

Diverse artiesten

The sound of Siam

cd wereldmuziek

Al enige tijd spoelt een golf van Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse mengvatmuziek uit de jaren zestig en zeventig over de markt. The sound of Siam springt daarin bruisend in het oog. Westerse pop heeft een onmiskenbaar stempel gedrukt op Thaise melodieën. Trommels en het heftig pulserende traditionele mondorgel worden terzijde gestaan door elektrische gitaar, bas en drum. Soms barst een blazerssectie uit. Een surfgitaar speelt tikkertje met een schriele dwarsfluit. Dunne, beverige orgeltjes vallen een kwelende zangeres in de rede. Elk nummer is een maalstroom waarin de verschillende elementen om elkaar heen wentelen. D vervloeiende tinten en vormen, vaak verveelvuldigd door een weelderige galm, lijken afkomstig uit oververhitte dromen. Geconstrueerd met dit onberispelijke vakmanschap zijn die uiterst genietbaar.

René van Peer

Arifa

Beyond Babylon

Cd wereldmuziek

Voorbij Babylon heb je geen woorden meer nodig om elkaar te verstaan. Dat lijkt de boodschap van de groep Arifa rond de Turks-Nederlandse percussionist Sjahin During. De peinzende gemoedstoestand die Arabische luitspeler Mehmet Polat oproept lijkt van groter belang dan zijn teksten. Het is een actief en levendig peinzen, dat wel. Het beweegt in golven, als ademhaling. Soms dikt het in. Dan slaat During dolle ritmes op zijn lijsttrommel en speelt Alex Simu een geconcentreerde, volvette solo op zijn saxofoon. Maar ook lijkt de muziek voor je ogen te verdampen. Simu tovert uit zijn laptop een ragfijn klankenfiligraan tevoorschijn. Osama Abdulrasol spint een web op de snaren van zijn qanun. Dwars door de muziek heen kijk je uit over doorschijnende droomlandschappen.

rené van peer

Concert 21/1 Bimhuis, Amsterdam; 11/2 Lantaren/Venster, Rotterdam

Anna Calvi

Anna Calvi

cd pop

Een popplaat opnemen met orkest is één ding. Dat orkest helemaal zelf inspelen, is een sprong verder. De Britse zangeres Anna Calvi speelde de 32 violen, celli en andere partijen allemaal zelf, door eindeloos overdubben. Ze is niet bang voor een beetje drama, blijkt uit de breed uitwaaierende, gotische klank van haar debuutalbum, dat ze maakte met producer Rob Ellis. Haar galmende zangstijl is te vergelijken met PJ Harvey en Siouxsie, maar zelf houdt Calvi het liever op de invloed van Edith Piaf en Maria Callas. Voeg daarbij haar voorliefde Ravel en Debussy en haar virtuoze flamencogitaarspel en een bijzonder poptalent dient zich aan. Van het Twin Peaks-achtige ‘Rider To The Sea’ tot de vocale tour de force ‘Love Won’t Be Leaving’ doorkruist Calvi een veelzijdig muziekspectrum, met verleidelijke fluisterzang en beklemmende vochtige-keldermuziek. Als Calvi in het bombastische ‘Desire’ en het spannend opgebouwde ‘Suzanne & I’ haar indrukwekkendste galm uit de kast trekt, zingt ze elke andere popzangeres onder de tafel.

JAN VOLLAARD

Boef en de Gelogeerde Aap

Wij Zijn

cd hiphop

Het nieuwe hiphopgeluid komt tegenwoordig uit Tilburg: daar woont het duo Boef en de Gelogeerde Aap. Boef maakt de beats, de Gelogeerde Aap rijmt de woorden en laat ze ratelen als een parelsnoer. Na het debuut Vind Ons (2009) is Wij Zijn het desoriënterende vervolg, met muzikale patronen zo labyrintisch dat de wereld de andere kant op lijkt te draaien. De onderaards diepe klankbrouwsels van Boef verwijzen naar dubstep, ook al door de nerveus tikkende, synthetische drumgeluiden. Boef maakt een eigen wereld waarin knorrende en brommende geluiden als in een flipperkast heen en weer kaatsen, echoën en terugrollen. Een klein melodietje van ijlende hoge klanken geeft de richting aan, maar vervreemding krijgt de overhand. De Gelogeerde Aap ondertussen maakt woordstromen die kunnen gaan over vreemde eenden en echte helden: dit is het soort surrealisme waarvoor rap zich uitstekend leent.

HESTER CARVALHO

Boef en de Gelogeerde Aap is te zien: 21/1 013, Tilburg; 22/1 Bibelot, Dordrecht; 23/1 Doornroosje/Nijmegen.

Erkki-Sven Tüür

Strata

cd eigentijds

De Zesde symfonie (2007) van de Estse componist Erkki-Sven Tüür laat zich beluisteren als een overweldigende natuurschildering. Muzikale objecten komen aanrollen als in een weids vergezicht: eerst als klein patroontje in de verte, dan uitdijend en aanzwellend tot dramatische, soms grimmige proporties. De muziek evolueert meestal geleidelijk, maar ook wel abrupt, net als in de natuur een aangekondigde storm toch plotseling kan opsteken. Bij het Nordic Symphony Orchestra is deze muziek in goede handen. Met gevoel voor sfeer en kleur loodst dirigente Anu Tali de musici door de partituur.

Ook in Noësis (2005), een concert voor klarinet, viool en orkest, is de basis een continu in elkaar overvloeien en evolueren van muzikale gegevens. De solisten introduceren daarbij vaak een idee dat zich in het orkest uitbreidt, en dat idee mag – zo blijkt aan het slot – ook best swingen. De solisten, broer en zus Jörg (klarinet) en Carolin Widmann (viool) begeven zich met de grootste vanzelfsprekendheid in dit universum.

Jochem Valkenburg