Kinderen: duur maar 'onbetaalbaar'

...als ze net zijn geconfronteerd met het bedrag dat ze kwijt zijn aan hun kinderen.

Canadese psychologen denken dat het door cognitieve dissonantie komt.

Als ouders voorgerekend krijgen hoeveel geld het kost om een kind op te voeden, gaan ze het hebben van kinderen meer idealiseren. Ze zeggen ineens het leuker te vinden om tijd met hun kinderen door te brengen en zijn van plan dat meer te doen. Ze hebben ook sterker het idee dat mensen die nooit kinderen hebben gekregen slecht af zijn: die zouden maar een leeg leven leiden en nooit het echte geluk of echte levensvervulling kunnen ervaren.

Ouders die net hebben gehoord hoeveel geld kinderen kosten zijn het meer met zulke stellingen eens dan ouders met wie niet over de kosten van kinderen is gesproken. En meer dan ouders die óók te horen hebben gekregen dat kinderen tegen de tijd dat ze volwassen zijn, weer veel financiële en praktische steun ‘teruggeven’. Dat blijkt uit onderzoek waarover Canadese psychologen schrijven in Psychological Science (18 januari online).

De Canadezen ondervroegen in totaal honderdveertig mensen met één of meer kinderen (van gemiddeld acht jaar) over het ouderschap. Een deel kreeg – naar waarheid en goed gespecificeerd – te horen dat het opvoeden van een kind tot het 18 is een gezin met een gemiddeld inkomen 193.680 dollar kost, ruim 143.000 euro. Andere ouders werd ook verteld dat eenmaal volwassen kinderen hun ouders over het algemeen steunen en dat mensen zonder kinderen financieel minder zeker zijn. Met een derde groep werd niet over geld gesproken. De eerste groep uitte zich positiever over het ouderschap en hun kinderen dan de andere twee.

Volgens de onderzoekers leidt het idee dat kinderen alleen maar veel kosten tot ‘cognitieve dissonantie’: de ervaring van twee tegenstrijdige gedachten (in dit geval ‘ik heb kinderen’ en ‘die zijn vooral heel erg duur’). Cognitieve dissonantie is een onprettig gevoel en mensen zijn geneigd dat op te lossen door één van hun tegenstrijdige gedachten aan te passen. In het onderzoek deden ze dat dus door romantischer over het ouderschap te gaan denken dan ouders gemiddeld doen.

Het romantiseren van het ouderschap is volgens de psychologen een relatief modern verschijnsel. Vanaf het eind van de 19de, begin van de 20ste eeuw mochten kinderen in de westerse wereld niet meer werken. In diezelfde periode, waarin de economische waarde van kinderen dus daalde, begonnen mensen de emotionele waarde van kinderen te benadrukken. Toen pas werden kinderen als ‘onbetaalbaar’ gezien, aldus de psychologen.