En dit doen studenten met hun geld

Niet alle studenten vinden lenen vanzelfsprekend. Hoe modieuzer de studie, hoe materialistischer de student. „Die mentaliteit is echt anders dan vroeger.”

„Het leven wordt wel duurder, maar niet goedkoper”, verzuchtte schrijver Gerard Reve ooit. Dat geldt zeker voor de Nederlandse student; die moet al jaren steeds meer lenen. Maar gaat al dat geleende geld eigenlijk wel op aan zaken als collegegeld, boeken en huur?

Bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) hebben ze geen idee, zegt een woordvoerder. „Wat mensen met hun studiefinanciering doen, of het nu de basisbeurs is of een lening, is hun eigen verantwoordelijkheid. Wij onderzoeken dat niet.”

Bij het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) doen ze dat wel. Volgens cijfers van het Nibud leende in 2009 een kwart van de studenten om „relaxed te kunnen leven”, aldus communicatiemedewerker Annemarie Koop. Voor studenten is er geen vergelijkingsmateriaal met eerdere jaren, maar voor scholieren is dat er wel. Zij zijn in de loop der tijd steeds minder gaan sparen en steeds meer schulden gaan maken. Koop: „Het ligt in de lijn der verwachting dat deze trend ook geldt voor studenten. Die willen het nú leuk hebben, en schuiven de rekening door naar de toekomst.” Uit de meest recente cijfers, van 2009, blijkt dat de helft van alle studenten leent, gemiddeld bijna 400 euro per maand.

Dorine Roestenberg, studentendecaan bij de Universiteit van Tilburg, zegt dat de houding ten opzichte van het maken van schulden per student sterk verschilt. „Moslims lenen liever niet. Net zoals veel studenten uit Limburg, is mijn ervaring. Dat zien hun ouders niet zitten. Die komen uit een cultuur waar je spaart voor je een huis koopt, in plaats van dat je een hypotheek neemt.”

Maar bij veel andere studenten ziet Roestenberg een meer materialistische houding. „Die willen de nieuwste gadgets hebben, en wel onmiddellijk. Terwijl ik, met mijn vaste baan, gewoon ergens voor spaar, kopen sommige studenten met hun studielening rustig een hippe smartphone. Die mentaliteit is echt anders dan vroeger. Wat mij opvalt: hoe modieuzer de studie, hoe meer studenten geneigd zijn dure spullen te kopen.”

Om studenten bewuster te maken van hun gedrag gaat in Tilburg dit jaar een workshop van start over het omgaan met geld. Maar, zegt Roestenberg, het leengedrag van studenten is niet wat haar het meeste zorgen baart. „Ik vind dat studenten vaak te veel werken, soms meerdere dagen per week. Dat gaat niet goed samen met je studie. Daarom wijs ik studenten er wel op dat je bij DUO tegen voordelige tarieven kan lenen. Dat is soms beter voor de studievoortgang.”

Dat klopt, zegt Koop van het Nibud. „Het is goed dat studenten die anders niet rondkomen op deze manier in staat worden gesteld om te studeren. Maar door de lage rente gaan sommige jongeren te makkelijk lenen.”

De goedkope middelmaat op de Nederlandse universiteit: Opinie, pagina 9