'Duvalier terug naar Haïti uit geldnood'

Hulp bieden of presidentiële ambities waren niet de reden voor de raadselachtige terugkeer van Jean-Claude Duvalier naar Haïti. De verdreven oud-president had volgens The New York Times een heel praktisch motief: geldnood.

„Het was een gok, niets meer en niets minder”, zei een analist in overheidskringen die anoniem wil blijven tegen de krant. „Hij nam de gok uit geldnood en omdat zijn gezondheid achteruitgaat, dus wat had hij te verliezen?”

‘Baby Doc’ Duvalier zou circa 223 miljoen euro aan staatsgelden hebben weggesluisd toen hij in 1986 naar Frankrijk vluchtte. Na zijn onverwachte terugkeer afgelopen zondag werd hij aangeklaagd wegens verduistering en mensenrechtenschendingen tijdens zijn vijftienjarige bewind.

Zeker na een dure scheiding van Michèle Bennett in 1993 zou Duvalier moeite hebben gehad zijn luxe levensstijl in Parijs voort te zetten. Toen onderzoeksrechters hem deze week vroegen hoe hij zichzelf onderhield, zei hij: „Met hulp van vrienden.”

In Zwitserland heeft Duvalier nog altijd 4,5 miljoen euro op de bank staan. Enkele uren voor de aardbeving vorig jaar wees de hoogste Zwitserse rechter hem 3,4 miljoen euro toe. De Zwitserse regering liet het geld echter blokkeren om later aan Haïtiaanse hulporganisaties te kunnen geven. De nieuwe wet die dit mogelijk maakt, de Lex Duvalier voor confiscatie van illegale gelden van omstreden leiders, wordt op 1 februari van kracht.

Het idee is dat Duvalier bewust een kort, driedaags bezoek plande. „Duvalier dacht waarschijnlijk dat de staat zo zwak was dat hij zou kunnen terugkeren en vertrekken zonder aangeklaagd te worden”, zegt Reed Brody, advocaat van Human Rights Watch. „Bij de Zwitserse autoriteiten zou hij vervolgens zijn geld kunnen opeisen, omdat Haïti niet achter hem aan zit.”

Duvaliers advocaat Gervais Charles erkende gisteren dat het geen „succesvol bezoek” van zijn cliënt was. Het motief zou echter niet geldnood zijn. De miljoenen in Zwitserland, aldus Charles, wil Duvalier opnemen om ze te doneren aan het Rode Kruis in Haïti.