De dertiger citeert er driftig op los

Expats, door Het Toneel Speelt. Gezien: 20/1 in de Stadsschouwburg, Amsterdam. Tournee t/m 3/4. Inl. hettoneelspeelt.nl **Door

Dertigers kletsen over van alles en nog wat. De trefwoorden liggen in hun conversatie voor het oprapen: het broeikaseffect, de mensenrechten, Irak, Greenpeace, en ga zo maar door. Maar ze zeggen er niets over. Ze roepen maar wat ze wel eens ergens gehoord of gelezen hebben, maar ze maken niet eens hun zinnen af, want ze hebben geen flauw idee waar die zinnen dan heen zouden moeten gaan. Ze hebben het over het nemen van verantwoordelijkheid en komen niet verder dan een warrige woordenstroom.

Dat is althans het beeld dat toneelschrijver Peter van de Witte van zijn generatiegenoten oproept in Expats, het nieuwe stuk van Het Toneel Speelt. Het speelt zich af in een afgeschermde compound in Peking, waar een groepje Nederlanders samenkomt voor een etentje. En het wordt op de spits gedreven als er opeens een Chinese zuigeling in de tuin ligt. Want wat te doen met zo'n stumper die in handen van de politie of een weeshuis natuurlijk geen enkele toekomst heeft?

Van de Witte, helft van het cabaretduo Droog Brood, weet de dertigerstaal haarscherp te kopiëren en te persifleren. Maar als er na alle verbale – en soms vermakelijke – schermutselingen eindelijk een echt dilemma is, begint zijn „zwarte komedie” jammerlijk te escaleren. De macabere oplossing die voor het babyprobleem wordt gekozen, is veel te ongeloofwaardig. Te meer omdat de personages intussen al zodanig voor gek zijn gezet, dat het daarna niet meer mogelijk is hun waarachtig bedoelde emoties nog serieus te nemen. Terwijl regisseur Mark Rietman al in de allereerste scène zo'n schreeuwerige toon aanslaat dat het gekijf en gescheld in de latere scènes nauwelijks nog schreeuwerig kan – en toch lukt dat. Waarom de één na de ander niet gewoon kwaad wegloopt, is een raadsel.

De acteurs, onder wie Daan Schuurmans als een journalist met natuurlijk gezag en Lies Visschedijk als zijn treurige vriendin, spelen hun verzenuwde types met totale inzet van lijf, leden en verhitte koppen. Maar als Van de Witte deze dertigers tenslotte toch in alle ernst een gevoel van wanhoop wil geven, heeft hij daar de woorden niet meer voor.