Cortège tegen bezuinigen op onderwijs

Als je de kenniseconomie wil bevorderen, moet je niet op het hoger onderwijs bezuinigen, zeggen hoogleraren die vandaag in Den Haag demonstreren.

„Hora est.” Om klokslag half elf vertrok vanochtend vanaf het Plein in Den Haag het grootste cortège uit de Nederlandse academische geschiedenis. Als een lang lint omgordde de processie van in toga gehulde hoogleraren de Hofvijver. Uit het hele land waren ruim zevenhonderd professoren, eenderde van het totale hooglerarencorps, naar Den Haag gekomen om te demonstreren tegen de voorgenomen bezuinigingen op het hoger onderwijs.

Studenten mogen van het kabinet straks nog maar één jaar vertraging tijdens de bachelorfase van hun studie oplopen en één jaar tijdens de masterfase. Voor elke student die langer over zijn studie doet, worden universiteiten en hogescholen met 3.000 euro per jaar gekort. Universiteiten vrezen hierdoor duizenden wetenschappers te moeten ontslaan. De trage studenten zelf worden ook met 3.000 euro beboet. In totaal moet deze bezuiniging komend collegejaar al 370 miljoen euro opbrengen.

Marcel Zeelenberg, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg, zegt dat hij demonstreert omdat hij vindt dat de woorden en daden van het kabinet niet met elkaar in overeenstemming zijn. „De regering wil dat de Nederlandse kenniseconomie bij de top vijf van de wereld gaat behoren. Dan moet er geïnvesteerd worden en niet voor honderden miljoenen bezuinigd.”

Het kabinet zegt later in haar regeerperiode in het hoger onderwijs te willen investeren, maar dan is de schade al aangericht, denkt Zeelenberg. „Deze bezuinigingen gaan leiden tot ontslagen. Daarmee worden dingen kapot gemaakt, die je niet over een paar jaar weer kun repareren.”

Wim van den Doel, decaan van de faculteit geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden, moet nog maar zien dat de investeringen er komen. „Die zijn ingeboekt voor 2015, als het volgende kabinet alweer bijna moet aantreden. De universiteiten worden al twintig jaar geconfronteerd met bezuinigingen. De bodem is in zicht.”

Omdat bètastudies de naam hebben zwaarder zijn, maken vooral de technische universiteiten zich zorgen over de gevolgen van het beboeten van trage studenten. „Misschien dat veel jongeren er dan toch maar voor kiezen een eenvoudiger opleiding te volgen”, zegt Wim Uijttewaal, hoogleraar experimentele hydraulica aan de TU Delft. „Terwijl wij juist de mensen opleiden die de Nederlandse kenniseconomie draaiende moeten houden.”

Het cortège eindigde in de Anton Philipszaal, waar de professoren onder een minutenlange staande ovatie naar binnen schreden. Terwijl hier vervolgens hooggeleerde sprekers hun felle kritiek uitten op het kabinetsbeleid, arriveerden op het Malieveld de eersten van de naar verwachting ruim vijftienduizend studenten die daar vanmiddag tegen de aangekondigde bezuinigingen zouden demonstreren. Burgemeester Van Aartsen zag vanochtend aanwijzingen dat radicalen de manifestatie wilden verstoren.

Sander Breur, voorzitter van de organiserende studentenbond LSVb, hoopte dat alles goed verlopen zou. „We hebben een ordedienst van 400 mensen. Het wordt vast een prachtige middag.”