Politiek met Brandon

Wat niet weet, wat niet deert. In de gehandicaptenzorg is dat gezegde bij uitstek van toepassing. Deze gezondheidszorg weerspiegelt immers het beschavingsniveau dat de samenleving zichzelf toedicht. Als de werkelijkheid dan toch anders blijkt te zijn dan de pretenties, is dat meestal een schok.

Zeker als die onverhoopte realiteit haar gezicht toont in een naargeestig beeld. Zoals deze week gebeurde met de foto van de geestelijk gehandicapte Brandon, die zichzelf niet in de hand heeft en daardoor soms een gevaar is voor zijn naaste omgeving. Zelfs voor zijn moeder die hem niet meer thuis kon houden.

Maar zijn moeder vindt het uiteraard ook onverdraaglijk dat haar zoon stelselmatig wordt vastgebonden in de instelling waar hij wordt verzorgd. Reden voor haar om een foto van Brandon via de televisie dinsdag in de openbaarheid te brengen.

De publieke verontwaardiging die het beeld teweegbracht, leidde er toe dat de Tweede Kamer gisteren al staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (Volksgezondheid, CDA) ter verantwoording riep over Brandon en mogelijk veertig lotgenoten. Veel extra feiten had de Kamer niet ter beschikking. Maar een politiek debat was kennelijk nodig. De staatssecretaris had gezegd dat ze vastbinden niet „wenselijk” vond. „Volstrekt ontoereikend”, meende de PvdA. Eenmaal in de Kamer gaf ze blijk van empathie. En van vakmanschap, opgedaan in een lange loopbaan als arts/geriater. Hoe minder „ontluisterende methodes”, des te beter. Ze wilde geen dingen beloven die ze niet kan waarmaken.

Terecht. Of vrijheidsberoving oorbaar is, moet beoordeeld worden door de zorginstellingen, in samenwerking met het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE), dat is opgericht na een vergelijkbaar incident eind jaren tachtig, en uiteindelijk door de inspectie, die toetst aan de wettelijke vereisten.

Het is niet aan de Tweede Kamer maar aan de inspectie om te beoordelen of er al dan niet concreet moet worden ingegrepen.

De Kamer gaat wel over die wettelijke kaders, zowel de morele als de financiële. De volksvertegenwoordiging heeft amper aan waarheidsvinding gedaan. Ze heeft geen nieuwe waarden en normen voor de gehandicaptenzorg geformuleerd noch een zak geld ter beschikking gesteld. Ze heeft vooral warme gevoelens en goede wil getoond. Daarom was het spoeddebat zinloos en ook enigszins contraproductief. Want het kan toch niet de bedoeling zijn dat de Tweede Kamer bij een onverhoopt volgende debat niet verder komt dan zorgen van gisteren weer te herhalen.