Patroon van druk op Bos om Uruzgan

Een topambtenaar van premier Balkenende heeft de Amerikanen in 2009 gevraagd persoonlijke druk te zetten op vicepremier Bos door te schermen met zijn internationale ambities. Richard van Zwol, destijds hoge ambtenaar bij Balkenende’s ministerie van Algemene Zaken, voedde de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Daalder met argumenten die Bos konden bewegen de Nederlandse missie in Uruzgan te verlengen. Dit staat in berichten van de Amerikaanse ambassade die in handen zijn van de NOS.

Het is niet de eerste keer dat bekend wordt dat een Nederlandse topambtenaar Bos onder druk wilde zetten: zaterdag berichtte NRC Handelsblad al dat ook Pieter de Gooijer, directeur generaal politieke zaken van Buitenlandse Zaken, de Amerikanen wilde inschakelen om de PvdA-leider te bewerken. Hij vroeg Daalder tegen de Amerikaanse minister van Financiën te zeggen dat Nederland zijn positie in de G20 zou verliezen als Nederland niet militair actief zou blijven in Afghanistan.

Van Zwol reikte de Amerikanen nog andere argumenten aan. De Amerikanen schrijven in de cable:

“Het zou helpen als de Verenigde Staten de zaak persoonlijk maken. Van Zwol zei dat Bos gevoelig zou zijn voor het idee dat langer in Afghanistan blijven een kwestie van leiderschap is voor een vice-premier van partij met een trotse geschiedenis. Van Zwol suggereerde ook dat Bos toekomstige ambities heeft en dat de Verenigde Staten aan hem zouden moeten uitleggen dat hij zijn internationale geloofwaardigheid zou verliezen, door vast te houden aan de Nederlandse terugtrekking uit Afghanistan op dit kritieke moment.”

Juurd Eijsvoogel, diplomatiek redacteur van NRC Handelsblad, ziet een verband tussen de handelwijze van de verschillende ambtenaren:

“Het lijkt sterk op een patroon. Bekend was dat een topambtenaar van Buitenlandse Zaken en een raadsadviseur van de premier op deze manier druk op Bos uitoefenden. Nu komt daar de hoogste ambtenaar van Algemene Zaken bij. Het ging dus om naaste medewerkers van zowel toenmalig minister Verhagen (CDA) als premier Balkenende (ook CDA).”

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad een uitgebreid verhaal met meer gevallen van druk op Bos.