Kunduz: vraag soldaat om z'n mening

Militairen vinden een missie naar Kunduz geen goed idee. Uruzgan was nuttiger en veiliger, schrijft Jessica van Hemert-Kraack.

Het CDA en de PvdA konden het een jaar geleden niet eens worden over verlenging van de missie in Uruzgan. Daardoor viel het kabinet- Balkenende IV.

Die missie in Uruzgan was erg gevaarlijk. Nederland heeft 24 militairen verloren. Die strijd hebben de Nederlandse militairen niet mogen afmaken.

De Nederlanders leverden goed werk, met hun Dutch approach. Tegen het einde van de missie werd zelfs steeds meer opgebouwd. Uruzgan werd stukje bij beetje veiliger. Niet overal, maar de inktvlek werd wel groter.

Desondanks werd niet gezegd: „Jongens en meiden van Defensie, jullie leveren goed werk. Jullie hebben erg goed je best gedaan. Wat is jullie mening? Moeten we het werk in Uruzgan voortzetten?”

Waarom zouden we mensen die weten hoe het eraan toegaat in Uruzgan, mensen die zelf het werk hebben opgeknapt, vragen naar hun mening? Waarom zouden we vragen naar de mening van de mensen wier dierbaren hebben gediend in Uruzgan – het thuisfront? Waarom zouden we het vragen aan mensen die zich werkelijk hebben verdiept in de missie? Ik durf te wedden dat het antwoord op deze vragen u zal verbazen.

De mensen om wie het echt gaat wilden niet weg uit Uruzgan. Die wilden hun werk voortzetten. Vraag een ‘gemiddelde militair’ die net terug is uit Uruzgan waar hij het liefst zou zijn. Uiteraard wil hij het liefst thuis zijn, bij zijn dierbaren, maar daarna wil hij het liefst zo snel mogelijk terug naar Uruzgan, ondanks de gevaren, het gemis, de omstandigheden en de verliezen.

Goed, de politiek beslist nu eenmaal. De politiek die eerst besloot dat Nederland in Afghanistan moest meedoen, besloot daarna niet meer. Het besluit of we zouden blijven of vertrekken is nooit gevallen, doordat het kabinet viel.

Inmiddels is het 2011. Het kabinet- Rutte, dat alweer even geleden is aangetreden, moet de breuk met de G20, die Balkenende IV veroorzaakte, weer lijmen. Nederland moet dus weer terug naar Afghanistan. Uruzgan is geen optie meer, dus kijken we verder. We willen graag helpen, samenwerkend met een betrouwbare partij, dus komen we al snel terecht bij Duitsland. We hebben tenslotte een Duits-Nederlands legerkorps. Samenwerken moet prima gaan.

De Duitsers zitten in het ‘veilige’ noorden van Afghanistan.

Veilig?

Volgens Rutte vond slecht 4 procent van de geweldsincidenten in Afghanistan plaats in het noorden. Dat is dus ‘veiliger’ dan het zuiden.

Volgens oud-generaal Couzy is het Duitse kamp in het noorden daarentegen stukken onveiliger dan Kamp Holland in Uruzgan, door de oud-generaal „het best beveiligde kamp van heel Afghanistan” genoemd.

Het Duitse kamp is stukken slechter beveiligd, omdat de Duitsers bij het begin van hun missie geen Talibaan aantroffen, aldus Couzy.

Dit is tegenwoordig wel anders. Van de provincie Kunduz is 40 procent in handen van de Talibaan en van krijgsheren die niets moeten hebben van het Westen.

Als klap op de vuurpijl zegt Couzy dat op de Duitse basis wel cabins – slaapvertrekken – worden gebruikt, maar geen gepantserde. De cabins zijn dus niet bestand tegen aanvallen. Ook zegt de oud-generaal dat nu al niet alle militairen in de cabins passen en Duitse militairen nu dus al in tenten verblijven. Als daar ook nog eens honderden Nederlandse militairen bij komen, kunt u op uw vingers natellen dat ook sommige Nederlanders in tenten zullen moeten verblijven.

Ik heb nog nooit gehoord van een tent die een luchtaanval heeft overleefd. U wel?

Het EenVandaag-opiniepanel heeft deze maand een aantal militairen gevraagd wat zij vinden van de mogelijke politiemissie in Kunduz. De uitkomst was niet erg schokkend. Uiteraard waren de meeste militairen tegen.

Waarom zijn ze tegen?

De militairen willen geen politiemensen opleiden in een onveilig Afghanistan. Ze willen niet voor de zoveelste keer een kortetermijnmissie. Ze willen geen missie om de Verenigde Staten blij te maken. Ze willen hun werk voortzetten. Ze willen commitment. Dat is helaas niet mogelijk. Niets is dommer dan een missie afbreken, al je mensen en spullen terughalen en hen vervolgens terugsturen.

Dat is dus geen optie.

Wat is dan wel een optie?

Ik denk dat Rutte en de rest van het kabinet eens goed moeten luisteren naar de militairen. Wat willen zij? Hoe zien zij een eventuele volgende inzet?

Misschien moeten ze beginnen met luisteren naar generaal ‘Lastpak’, Couzy dus.

Een meerdere wordt bij Defensie pas op handen gedragen als hij weet waarover hij praat en het welzijn van zijn missie en zijn mensen laat prevaleren boven de politiek.

Defensie is geen politiek spelletje. Defensie is een middel dat je op de juiste manier moet gebruiken om een doel te bereiken dat niet kan worden bereikt op een politieke of diplomatieke manier.

Het is naar mijn mening erg dubieus dat dit kabinet enerzijds een nieuwe missie naar Afghanistan wil en anderzijds zwaar moet bezuinigen op een Defensiemacht die al amper geld heeft, zeker de laatste jaren niet.

Ze zijn in elk geval zo slim om niet ook nog Defensie te laten opdraaien voor de kosten, maar misschien is het voor het moraal wel veel beter om eerst eens Defensie een flinke boost te geven in plaats van te snijden in gelden en ook nog eens een missie te verzinnen.

Bewerkstellig eerst eens dat de oefeningen die gepland staan ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Die oefeningen zijn ervoor om nieuwe militairen te leren hoe ze hun taak moeten uitvoeren en alle militairen op elkaar ingespeeld te laten raken, opdat ze, als ze op missie moeten, hun taak op de juiste manier kunnen doen. Als oefeningen worden geschrapt of zwaar worden ingekrompen, gaan straks militairen op missie die in hun carrière alleen nog maar een Nederlandse kazerne en een Nederlandse hei hebben gezien.

Dat vinden de Talibaan vast niet erg.

Jessica van Hemert-Kraack is korporaal buiten dienst.