VVD'er: splitsen ProRail en NS te rigoureus

Het besluit in 1995 van het eerste paarse kabinet van PvdA, VVD en D66 om de Nederlandse Spoorwegen te splitsen in twee bedrijven was onzorgvuldig en te rigoureus. Dat vinden Nicky van ’t Riet en Johan Remkes, destijds woordvoerders spoor in de Tweede Kamer van respectievelijk D66 en VVD. Remkes, nu commissaris van de koningin in Noord-Holland: „Met de wijsheid achteraf moet je zeggen dat onvoldoende is onderkend dat ProRail en NS tegenstrijdige belangen hebben.” Van ’t Riet: „We hadden het niet moeten doen, dat hebben de laatste jaren wel aangetoond.”

De splitsing – ProRail als spoorbeheerder, NS als vervoerder – is altijd gemotiveerd door te wijzen op EU-regels. Die waren er, maar die regels zijn te streng geïnterpreteerd, blijkt uit een vergelijking met andere Europese landen. Terwijl bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk kozen voor een boekhoudkundige splitsing, ging Nederland verder. Remkes: „We hadden ons wat minder enthousiast als beste jongetje van de klas moeten profileren. We moeten in het vervolg kritischer kijken naar Europese richtlijnen: leveren ze de voordelen op die we denken dat ze opleveren?”

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de situatie op het spoor na de problemen met sneeuwval in december. Politici toonden zich vorige maand al kritisch over het functioneren van NS en ProRail. Zo vroeg VVD-Kamerlid Charlie Aptroot om het ontslag van beide directies, tot ergernis van Remkes. „De Kamer moet niet op de stoel van de directie gaan zitten.” Vakbondsbestuurders wijzen er in de aanloop naar de hoorzitting op dat de deelbelangen bij NS en ProRail overheersen. Jan Wevers van vakbond CNV: „Dat komt bij calamiteiten en tegenslagen steeds weer naar boven. Het zijn twee bedrijven met eigen deelbelangen, dat mondt dan uit in zwartepieten.” De afgelopen weken lagen NS en ProRail openlijk met elkaar in de clinch, onder meer over wie hoofdverantwoordelijk moet zijn voor reizigersinformatie, hoeveel wissels er nodig zijn en of NS-medewerkers op vaste trajecten zouden moeten rijden.

De nadruk zal morgen liggen op het verbeteren van de informatievoorziening voor reizigers. Wim Eilert van vakbond VVMC: „NS is daar al langere tijd mee bezig. Waarom is er zo weinig vooruitgang geboekt?”

Samenvoeging geen oplossing: pagina 15