Rosenthal staat pal voor zijn topambtenaren

Minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) nam het in de Tweede Kamer op voor twee van zijn topambtenaren die in opspraak zijn geraakt.

Minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) was gisterenin de Tweede Kamer tijdens het vragenuurtje zeer tekstvast. Of hij opheldering kon verschaffen over het uitgelekte bericht van de Amerikaanse ambassade dat een Nederlandse ambtenaar in een gesprek gesuggereerd zou hebben een prijs te zetten op het hoofd van de Afrikaans Joseph Kony, leider van het moorddadige Verzetsleger van de Heer. In gesprekken met de Amerikanen worden voortdurend „bespiegelingen in vertrouwelijkheid gewisseld”, zei Rosenthal. En wat daarover wordt gerapporteerd, „is voor rekening van de opsteller”. Hij herhaalde het diverse keren in exact dezelfde bewoordingen. en over de vraag of het voorstel werkelijk was gedaan, kon Rosenthal kort zijn. „Dan is het antwoord daarop: neen.

Maar met dat antwoord neemt de SP’er Ewout Irrgang die de minister gisteren naar de Kamer had geroepen geen genoegen. Want met zijn reactie suggereerde Rosenhal dat de Amerikanen in hun ‘cable’ eigenlijk „een onjuiste, leugenachtige voorstelling van zaken” hadden gegeven over de uitlatingen van de topambtenaar. Maar dan was een volledige rehabilitatie van de ambtenaar op zijn plaats en zouden vervolgens ook excuses van de Amerikanen op zijn plaats zijn. Rosenthal ging er niet op in, maar verwees nog eens naar de verantwoordelijkheid van de Amerikanen.

Er komt nog een kans want nagenoeg alle fracties willen een brief van de minister met een uiteenzetting over de gebeurtenissen rond topambtenaar Pieter de Gooijer. Deze zou, volgens een ander gelekt bericht, er bij de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Ivo Daalder op hebben aangedrongen toenmalig vicepremier en PvdA-leider Bos te bewerken. Dat zou dan moeten via de Amerikaanse minister van Financiën Geithner. Die zou Bos er op moeten wijzen dat Nederland alleen maar bij de G20 zat dankzij de militaire inspanningen in Uruzgan.

De onthulling leidde het afgelopen weekeinde tot grote consternatie bij de PvdA-fractie. Kamerlid Timmermans trok zelfs de loyaliteit van De Gooijer in twijfel. Hij vroeg zich af of hij wel ambassadeur bij de Europese Unie kon worden, waartoe het kabinet juist had besloten.

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Peter Kooijmans noemt wat er is gebeurd, „buitengewoon merkwaardig”. „Het kan eigenlijk niet. Een verschil van mening moet binnen een kabinet worden opgelost. Als je dat niet kunt doen, dan ga je het niet via de band van een vreemde mogendheid spelen. Het past niet binnen onze politieke cultuur. Wij zijn toch altijd nog een volwaardige democratie, meen ik. Ik kan mij niet herinneren dat zoiets ooit is gebeurd.”

Hij heeft vraagtekens bij de ontkenning van Rosenthal die gisteren volgde. Kooijmans: „Ik ben wel benieuwd waar hij dat op baseert. Alleen zeggen dat het niet waar is, is wel wat mager. Daalder is tenslotte niet de minste, die zal het toch niet hebben verzonnen. Dat suggereert Rosenthal eigenlijk.” Dat toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Verhagen zich niet over de kwestie uitlaat, vindt Kooijmans logisch. „Het zou nogal chaotisch worden als niet alleen de verantwoordelijke minister zich verantwoordt. Dat is meer iets voor memoires, en daar is mijnheer Verhagen nog niet aan toe.”