Ier se premier mag blijven

Zelden was een premier in Ierland zo impopulair als Brian Cowen. Toch durfden partijleden hem gisteren niet af te zetten.

Is er nog iemand in Ierland die gelooft in het leiderschap van Brian Cowen? Gisteravond bevestigde een meerderheid van zijn partijleden tijdens een geheime stemming steun aan de premier. Maar uit de peilingen blijkt dat de rest van de Ieren een nieuwe periode met Cowen als regeringsleider niet ziet zitten. Slechts 14 procent heeft nog vertrouwen in de premier, waarmee hij de meest impopulaire leider uit de Ierse geschiedenis is. Zijn partij Fianna Fáil krijgt nog steun van 17 procent van de kiezers.

Zij wijten de huidige financiële crisis, de verdubbeling van de werkloosheid en vooral de vernedering van internationale noodhulp aan Fianna Fáil. En dan waren er ook nog een dronken radio-optreden van de premier en recente onthullingen dat hij golf speelde en dineerde met de topman van de noodlijdende bank Anglo Irish, enkele weken voordat deze staatssteun kreeg.

Het was de reden dat minister van Buitenlandse Zaken Micheál Martin de afgelopen weken probeerde Cowen te onttronen. Waarschijnlijk worden eind maart verkiezingen gehouden en Fianna Fáil zal voor het eerst sinds 1994 in de oppositie belanden. Martin wilde met een nieuwe leider, die niet het stigma van de financiële crisis met zich meedraagt, het tij keren.

Maar Cowen is een vechtersbaas. Hij overleefde sinds de zomer al twee moties van wantrouwen en een couppoging van partijleden. Het afgelopen weekeinde belde hij persoonlijk met alle 71 partijleden in de Dáil, en vroeg hun naar hun klachten over zijn leiderschap. Overtuigd dat hij genoeg steun zou hebben, vroeg hij zelf om een motie van vertrouwen. Dat Cowen niet om handopsteking, maar om een geheime stemming vroeg, gaf aan hoeveel geloof hij had in de uitkomst. De verdeling van stemmen is niet bekendgemaakt.

Toen gistermiddag minister van Financiën Brian Lenihan zijn steun gaf aan Cowen ondanks diens ‘beoordelingsfouten’, was het gevaar geweken. Lenihan wordt gezien als een van de mogelijke opvolgers, en geruchten deden de ronde dat hij een coup voorbereidde. Tot ongenoegen van een aantal parlementsleden ontkende de minister. Hij zei dat het door de „huidige financiële toestanden onmogelijk was een goede werkrelatie te ontwrichten”. Sommige partijleden waren huiverig voor een machtsvacuüm in een periode van grote bezuinigingen.

Martin bood na de stemming zijn ontslag aan als minister van Buitenlandse Zaken – Cowen zei vanochtend zijn portefeuille erbij te nemen. Martin blijft wel parlementslid. Met de steun die hij heeft onder partijleden kan hij na de verkiezingen proberen oppositieleider te worden. Want dat Fianna Fáil de verkiezingen zal verliezen, lijkt zeker. Oppositiepartij Fine Gael krijgt volgens de laatste peiling steun van 35 procent van de kiezers, Labour 21 procent en Sinn Féin zit regeringspartij Fianna Fáil op de hielen.