Dit is ernstig. De beurskoers zegt het

Is het reëel dat de koers van Apple zoveel zakte nadat Jobs’ ziekteverlof bekend werd?

En nog een vraag: zijn topbestuurders vaker ziek?

De ziekte van Steve Jobs, topman van technologiebedrijf Apple, roept vragen op. Deze bijvoorbeeld: is het reëel dat de beurskoers van Apple zoveel is gezakt na de aankondiging van Jobs, of is er te veel mythologievorming rond hem? Of: er gaan geruchten dat Steve Jobs kanker of een andere ernstige ziekte zou hebben, toch hoor je niet vaak dat topbestuurders ziek zijn, en dan bedoelen we met name ziekten die stressgerelateerd zijn. Zijn topbestuurders minder of juist vaker ziek?

Eerst de eerste vraag. Volgens Kees Cools, hoogleraar bedrijfsfinanciering in Groningen, geeft de beurskoers goed weer hoe erg de situatie is. „Dit is serieus”, zegt hij. Juist door het plotseling wegvallen van Jobs laat Apple zich niet vergelijken met concurrenten als Google en Microsoft. Bij Microsoft stapte de immens populaire Bill Gates in 2008 definitief terug, om plaats te maken voor Steve Ballmer. De machtswisseling ging zeer geleidelijk – Ballmer was al sinds 2000 bestuursvoorzitter, maar Gates bleef verantwoordelijk voor de strategie van het bedrijf.

Bij Google maakten de oprichters Sergey Brin en Larry Page in 2001 plaats voor topman Eric Schmidt. Dat was aangekondigd. Schmidt kreeg zes maanden om zich in te werken, voordat hij topman werd.

Het wegvallen van Jobs is onverwachts, net als de vorige keren. Ook is het onduidelijk of en wanneer hij terugkeert. Blijkbaar verwachten beleggers dat Apple hier serieus schade van gaat ondervinden. Ook al heeft Tim Cook, die Jobs tijdens zijn vorige ziekteverlof verving, het goed gedaan.

Dan over ziektes als stress van topmanagers. Daarover is hoogleraar Cools duidelijk. Ernstige ziektes daargelaten, topbestuurders zijn beduidend minder vaak ziek dan de gemiddelde werknemer. „Anders red je het niet tot de top”, zegt hij. Mensen die regelmatig met een griep thuis zijn, of overspannen, komen niet door de keiharde selectiemolen.

Maar wat is dat dan? Volgens Cools omdat ze stressbestendig zijn. Studies hiernaar zijn er niet veel – topbestuurders laten zich in de regel niet graag onderzoeken. Een Australische studie uit 1991, onder 107 mannelijke topbestuurders, wees uit dat 80 procent relatief goed bestand is tegen stress, en gezond is.

Uit studies in kantoren is duidelijk dat het middenkader het meest vatbaar is voor stressgerelateerde ziekten. Het is niet alleen dat de meest stressbestendige managers het tot het volgende niveau redden. Eenmaal verder opgeklommen ondergaan managers ook fysiologische veranderingen, waardoor ze beter tegen stress kunnen. Ze gaan rechter op lopen, sporten meer. „Bestuursvoorzitters rennen gemiddeld vaker en verder dan anderen”, zegt Cools. Ze zijn ook meer dan gemiddeld doelgericht, vastbesloten. Er zijn ook onderzoeken die uitwijzen dat topbestuurders een zekere gehardheid hebben. Ze zijn erg ambitieus.

Hoewel topbestuurders in de regel minder ziek zijn, kan het genetisch soms ook gewoon tegenzitten. Sergey Brin, mede-oprichter van Google, heeft ontdekt dat hij, net als zijn moeder, een genetische variant heeft waardoor hij een grotere kans heeft op de ziekte van Parkinson.