Aanvoerder van alle vrijwilligers

Sargent Shriver, politicus uit de Kennedyclan, was een rolmodel voor de generatie-Obama. Zijn leven draaide om macht en goede werken.

Tom-Jan Meeus

De gisteren overleden politicus en activist R. Sargent (‘Sarge’) Shriver (95) was een inspiratiebron voor de generatie van Barack Obama. Een lid van de familie Kennedy dat als geen ander de ambities en desillusies van progressief Amerika in de jaren zestig symboliseerde.

Onder president John F. Kennedy (1961-1963) was Shriver oprichter en eerste directeur van het Peace Corps, een tegenhanger van het leger die Amerikaanse jongeren aanspoort tot vrijwilligerswerk in het buitenland.

President Lyndon Johnson (1963-1969) plaatste Shriver aan het hoofd van de Oorlog tegen Armoede, de meest agressieve aanval op inkomensongelijkheid die de VS heeft gekend. Het eindigde in een ontgoocheling toen Johnson in zijn nadagen het geld voor het project gebruikte voor uitbreiding van de oorlog in Vietnam.

Shriver (1915, Maryland), een warme en extraverte man, trouwde in de jaren vijftig met Eunice Kennedy. Zij was een dochter van de steenrijke Joe Kennedy, destijds Shrivers baas, en de vader van John, Bobby en Ted – de latere gezichten van de Kennedy-dynastie. Het bracht Shriver in aanraking met de presidentiële ambities van de Kennedy’s, waaraan hij zijn eigen politieke aspiraties ondergeschikt maakte.

De rest van zijn leven besteedde hij voor het grootste deel aan goede werken. Hij propageerde vrijwilligerswerk in een land van competitie en individualisme. Hij stond met zijn echtgenote aan de basis van de Olympische Spelen voor gehandicapten. Vooral Obama’s generatie raakte gefascineerd door zijn idealisme. Bruce Orenstein, in de jaren tachtig met Obama opbouwwerker in Chicago, maakte in 2008 een bewonderende documentaire over hem, American Idealist.

Zijn relatie met de Kennedy’s was niet altijd goed, aldus zijn biograaf Scott Stossel (The Atlantic). Tijdens Kennedy’s succesvolle campagne in 1960 bracht Shriver hem in contact met Martin Luther King. Bij de vorming van de regering-Kennedy rekruteerde hij de meest getalenteerde intellectuelen van het land, the best and the brightest. Maar na de moord op Kennedy in 1963 weigerde hij, tot ontsteltenis van Bobby, de regering-Johnson te verlaten. In ruil moest hij de Kennedy’s beloven zijn kansen op het vicepresidentschap – in 1964 en 1968 – niet te verzilveren. In 1972 greep hij de kans wel, als running mate van George McGovern – die verpletterend werd verslagen door Nixon.

In de laatste jaren van Shriver werd zijn schoonzoon Arnold Schwarzenegger gouverneur van Californië. De Hollywoodster is getrouwd met zijn dochter en tv-journalist Maria. Het Peace Corps heeft inmiddels ruim 200.000 Amerikaanse vrijwilligers de wereld over gezonden. Of Shriver deze mijlpaal bewust heeft meegemaakt is onzeker. Hij leed sinds 2003 aan alzheimer, en toen zijn biograaf hem dat jaar opzocht – de man werkte al zeven jaar aan de biografie – verraste Shriver hem met de onthulling dat er een boek over hem op komst was. „Heel eigenaardig hoeveel hij over mij te weten is gekomen.”