Onderzoek: ambtenaren toch niet zo idealistisch

Ze maken de prachtigste beleidsplannen, draaien elk belastingdubbeltje om, houden de wijken veilig, helpen mensen te integreren en wijzen de ene na de andere vergunning toe. Ondertussen verstrekken ze met een glimlach paspoorten en zien ze ieder bezwaarschrift als een gratis advies. Ambtenaren inderdaad. Geen idealistischer beroepsgroep denkbaar.

Aanstaande donderdag zal econome Margaretha Buurman dat beeld aan diggelen slaan. Ze promoveert dan aan de Erasmus Universiteit op verschillen in werkmotivatie tussen ambtenaren en werknemers uit de private sector. Ambtenarenblad re.Public deed alvast verslag van haar onderzoek.

“Ambtenaren zijn in het begin van hun dienstverband idealistischer dan werknemers in de private sector. Maar hoe langer ze bij de overheid werken, hoe minder dat wordt. Op een zeker moment zijn mensen uit het bedrijfsleven zelfs meer bereid iets extra’s te doen voor de maatschappij.”

Buurman heeft volgens re.Public als eerste de motivatie objectief gemeten. “Ambtenaren die pas in overheidsdienst waren en tevreden over hun salaris, bleken altruïstisch ingesteld. Zij schonken hun vergoeding (voor deelname onderzoek, red) vaker aan een goed doel dan werknemers uit het bedrijfsleven. Maar in de loop van het dienstverband nam het idealisme van ambtenaren af. Mensen die lang in de publieke sector werken, kiezen er vaker voor de vergoeding zelf te houden dan werknemers in de private sector.” De promovendus vermoedt dat het relatief lage salaris ambtenaren op den duur dwars gaat zitten. Het idee is dat ze al genoeg doen voor de samenleving en dat particulier niet nog eens hoeven te benadrukken.

De vraag is hoe dit onderzoek zich verhoudt tot de enquête die re.Public in mei 2009 hield onder 490 ambtenaren. Meer dan de helft gaf toen aan niet voor een PVV-bewindspersoon te willen werken. Verwerpelijk of niet, daar spreekt wel idealisme uit.