Man leeft vooral korter doordat hij rookt en drinkt

Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen en dat verschil wordt binnen Europa voor 40 tot 60 procent bepaald door roken. De ziekten die door roken ontstaan, treffen vooral mannen doordat die meer roken. Ziekten die ontstaan door alcoholgebruik verklaren nog eens 10 tot 20 procent van de kloof tussen de gemiddelde mannen- en vrouwenleeftijd.

Er is tegenwoordig veel aandacht voor verschil in medische behandeling tussen mannen en vrouwen, met verschillen in sterfte als gevolg, schrijven Britse epidemiologen in een gisteren (online) verschenen artikel in het tijdschrift Tobacco Control. Vrouwen gaan bijvoorbeeld vaker naar de dokter, wat hen misschien zou beschermen. Aan de andere kant is de terugkerende vraag of vrouwen wel dezelfde intensieve behandeling krijgen als mannen. Daarbij wordt vaak vergeten, schrijven de onderzoekers, dat roken en alcohol nog steeds het grootste deel van het sterfteverschil veroorzaken: 50 tot 80 procent, oplopend van West- naar Oost-Europa.

Voor Nederland komen de onderzoekers op ruim 60 procent: roken bepaalt de helft van het leeftijdsverschil en alcohol 12 procent. In Nederland stierven mannen in 2008 gemiddeld bijna vier jaar eerder dan vrouwen. In 1990 was het verschil nog ruim een jaar groter. De verklaring is dat vrouwen sinds de jaren zeventig meer zijn gaan roken en drinken.

In Oekraïne, het Europese land met het grootste verschil in leeftijd waarop mannen en vrouwen sterven, overlijden mannen gemiddeld ruim 12 jaar eerder dan vrouwen. Van dat verschil wordt 80 procent verklaard door roken en drinken. Ruim 2,5 jaar sterfteverschil (20 procent) in Oekraïne is niet door roken en alcohol verklaard. In Nederland is het onverklaarde verschil in procenten groter (50), maar in jaren kleiner (2,0).